Brief – Tuần 15 – 19/04/2019

Các sự kiện chính:

Mất mát… nỗi đau không chỉ của người dân Paris mà là của toàn nhân loại…

Ngọn lửa dữ dội bùng lên lúc 18h50 ngày 15/4 (23h50 giờ Việt Nam) tại Nhà thờ Đức Bà ở thủ đô Paris của Pháp, khiến tháp nhọn và phần lớn mái vòm nhà thờ đổ sập. Nhà chức trách đã triển khai hơn 400 lính cứu hỏa để dập lửa và cố gắng cứu phần cấu trúc chính của Nhà thờ Đức Bà. Đám cháy chỉ được khống chế lúc 0h ngày 16/4 và chỉ dập tắt được hoàn toàn sau khoảng 12 giờ.

Tại Việt Nam, không chỉ Miền Bắc và Trung đang trải qua những ngày nắng nóng, nhiều nơi lên tới trên 40 độ, TP HCM cũng đang trong đợt nắng nóng cao điểm, mức nhiệt thường xuyên 35-37 độ. Thực tế ngoài đường phố, nhiệt độ cao hơn 3-4 độ do hiện tượng bức xạ nhiệt cộng hưởng từ xe cộ, bêtông hóa. Dự báo tia UV từ ngày 18 đến 23/4 lên đến 12, là mức “nguy hại cực độ” cho da.

Nắng nóng kéo dài trên diện rộng, hiện nước biển đã tiến sâu vào nội đồng cách cửa sông Vàm Cỏ Tây hơn 80 km. Trên sông Vàm Cỏ Đông nước mặn đã tấn công hơn 73 km – tới địa bàn huyện Bến Lức. Hàng nghìn hộ dân tại vùng hạ huyện Cần Giuộc đang lâm cảnh thiếu nước trầm trọng. Trước tình trạng trên, Bộ Chỉ huy Quân sự Long An đã điều ba xe tải, mỗi ngày chở khoảng 20 m3 nước ngọt đến các xã đang có nhu cầu để người dân chống chịu qua đợt hạn mặn. Nước sinh hoạt một số nơi miền Tây lên đến 200.000 đồng một khối, chính quyền địa phương phải dùng xe chở nước cho người dân giải hạn.

Kinh tế Việt Nam trong 9 tháng cuối năm sẽ đối mặt không ít khó khăn và chịu tác động từ nhiều yếu tố vĩ mô; “nhìn từ bất định đối với tăng trưởng trong quý I và dự báo triển vọng kinh tế thế giới, Việt Nam sẽ gặp không ít thách thức trong các quý II-IV để đạt mục tiêu cả năm 2019 là 6,8-7,0%“, Viện CIEM đánh giá.

100 dự án bất động sản (BĐS) bị ách tắc làm giảm nguồn thu ngân sách, tăng giá nhà, doanh nghiệp mất cơ hội kinh doanh và có nguy cơ phá sản, 5 tác động tiêu cực khi cả trăm dự án tê liệt tại TP HCM.

Mỹ – Trung có thể công bố thỏa thuận thương mại đầu tháng 5 tới.

Tại sao nó ảnh hưởng:

Nhà thờ Đức Bà Paris là công trình tôn giáo tiêu biểu cho phong cách kiến trúc Gothic ở Pháp, cũng là nhà thờ chính của Tổng giáo phận Paris. Nhà thờ được xây dựng từ năm 1163 và hoàn thành năm 1345. Công trình được ví như “trái tim của Paris” lưu giữ nhiều cổ vật, tác phẩm nghệ thuật và các di vật vô giá được thu thập và gìn giữ qua nhiều thế kỷ. Hai tòa tháp ở mặt tiền cao 69 m và là điểm cao nhất ở Paris cho đến khi tháp Eiffel được hoàn thành năm 1889. Sau khi đám chạy dập tắt, “chúng ta có thể coi cấu trúc chính và hai tháp cao của Nhà thờ Đức Bà đã được bảo vệ an toàn“, giám đốc sở cứu hỏa Paris Jean-Claude Gallet phát biểu. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron khẳng định “điều tồi tệ nhất đã qua đi” và cam kết sẽ xây dựng lại công trình này.

Theo cơ quan khí tượng, so với trung bình hàng năm, nắng nóng ở Tây Bắc Bộ và miền Trung năm nay không xuất hiện sớm, nhưng nhiệt độ một số nơi đã vượt kỷ lục. Trạm Sông Mã (Sơn La) mức nhiệt kỷ lục năm 1980 xấp xỉ 40 thì hôm qua (ngày 19/04) lên tới 41 độ. Đây là mức nhiệt trong lều khí tượng, nhiệt độ ngoài trời cao hơn 2-4 độ C tùy khu vực. Nguyên nhân khiến nền nhiệt cả ba miền Bắc – Trung – Nam cao hơn trung bình nhiều năm 0,5-2 độ C là tác động của El Nino. Từ đầu năm, El Nino khiến mùa đông xuân ở miền Bắc và Bắc Trung Bộ ấm hơn, các đợt rét đậm, rét hại ngắn hơn và mức nhiệt không quá thấp.  Khoảng 7.000 em bé đến Bệnh viện Nhi đồng 2 tại TP HCM khám mỗi ngày, chủ yếu bệnh hô hấp và tiêu hóa; bệnh nhân lớn tuổi ở các viện tăng 20%. TP HCM và các tỉnh Đông Nam Bộ đang chịu đợt nắng nóng cao điểm, nhiệt độ trong ngày thường xuyên 35-37 độ. Nắng nóng khiến không khí oi bức, tia cực tím tăng cao. Trang Weatheronline của Anh ghi nhận chỉ số tia cực tím tại TP HCM ngày 26 và 27/3 ở mức 12. Khi chỉ số tia UV từ mức 11, nguy cơ làm da bị bỏng nếu tiếp xúc ánh nắng mặt trời khoảng 10 phút mà không được bảo vệ. UV mức 8-10, thời gian gây bỏng da khoảng 25 phút.

Không chỉ tại Long An, người dân nhiều tỉnh ở Đồng bằng sông Cửu Long cũng đang khổ sở với đợt hạn hán gay gắt. Ngồi bên ruộng lúa hơn một ha đã thu hoạch xong, lão nông Dương Văn Châu (70 tuổi, quê Thạnh Mỹ, Châu Thành, Trà Vinh) không giấu được lo lắng thở dài khi không có nước để xuống giống vụ hè thu: “nước ngọt trong cống đập bị tù đọng, nhiễm các hóa chất từ phân bón, thuốc trừ sâu, mầm bệnh tồn dư. Vì vậy, muốn sạ lúa nông dân chúng tôi phải chờ mưa xuống, ít nhất một tháng nữa“. Còn việc nấu ăn, tắm giặt hàng ngày, nơi nào chưa có trạm cấp nước sạch thì người dân phải dùng nước giếng khoan. Những cánh đồng hoa màu, nông dân phải tưới qua phễu tự chế để tiết kiệm nước. “Giá mua nước ngọt hiện từ 60.000 đến 200.000 đồng một khối. Một gia đình trung bình 4-5 người mỗi tháng phải tốn khoảng một triệu đồng tiền mua nước ngọt, cao gấp 4 lần tiền mua gạo“, người dân cho hay. Do giá nước ngọt đắt đỏ, nên việc sử dụng cũng phải hết sức tiết kiệm. Nước vo gạo để dành lại tưới cây, cho vật nuôi uống, còn tắm rửa người dân phải dùng nước mặn, sau đó rửa sơ bằng nước ngọt. “Một số chỗ ở khu vực xa trung tâm, cầu nhỏ xe không qua được, nên có tiền cũng chưa chắc có nước để xài“, một người nông dân chia sẻ.

CIEM cho rằng kinh tế Việt Nam tiếp tục đà mở rộng tăng trưởng. Quý I là quý thứ 7 liên tiếp GDP vượt mức tiềm năng, và là quý thứ 8 liên tiếp tăng trưởng GDP vượt mức tiềm năng; nhưng CIEM cũng lưu ý tốc độ tăng trưởng tiềm năng, thể hiện ở xu thế tăng trưởng GDP, vẫn tiếp tục suy giảm. Điều này có thể gây quan ngại về củng cố nền tảng kinh tế vi mô cho tăng trưởng bền vững trong thời gian tới. Theo tổ chức này, đà phục hồi tăng trưởng trong những năm qua có một phần quan trọng từ những cải cách thể chế kinh tế nói chung và môi trường kinh doanh nói riêng. Tốc độ tăng tích lũy tài sản và tiêu dùng cuối cùng đều tăng chậm hơn so với cùng kỳ 2018, tương ứng ở mức 7,1% và 6,2%. Điều này có thể phản ánh việc cộng đồng doanh nghiệp và hộ gia đình ít nhiều lo ngại về những rủi ro kinh tế vĩ mô, đặc biệt là về lãi suất và khả năng tiếp cận tín dụng chính thức.

Việc 100 dự án nhà ở rơi vào tình trạng tê liệt được HoREA nhận định:

  • Nguyên nhân khách quan là hệ thống pháp luật vẫn còn chưa đảm bảo tính hệ thống, đồng bộ; thủ tục hành chính rườm rà, phức tạp, chồng chéo, dẫn đến cơ chế “xin – cho” gây tiêu cực;
  • Nguyên nhân chủ quan là công tác thực thi pháp luật còn rất nhiều hạn chế, kém hiệu quả;
  • Ngoài ra, nguyên nhân còn nằm ở việc một số cán bộ, công chức nhà nước có thẩm quyền giải quyết các thủ tục hành chính liên quan đến bất động sản, có biểu hiện đùn đẩy, né tránh, vừa chuyển hồ sơ lòng vòng, không dám nêu chính kiến giải quyết, vừa nhũng nhiễu, “hành” doanh nghiệp.

Ngày 4/4, Tổng thống Mỹ – Donald Trump tuyên bố có thể mất 4 tuần để tạo khung thỏa thuận và thêm 2 tuần nữa để hoàn thiện chi tiết bằng văn bản. Trong một sự kiện hôm qua tại Nhà Trắng, ông cho rằng việc đàm phán “sẽ thành công” và thông tin cập nhật sẽ được công bố sớm. Hai nền kinh tế lớn nhất thế giới đang mắc kẹt trong một cuộc chiến thương mại kéo dài đã 9 tháng qua, gây chao đảo thị trường tài chính và đe dọa tăng trưởng toàn cầu. Trong nỗ lực giải quyết, cuối tuần trước, Ông Mnuchin cho biết hai bên đã tiến sát vòng đàm phán cuối cùng. Ông ám chỉ Mỹ đã nhượng bộ những việc cần thiết để đạt thỏa thuận, đồng thời khẳng định “cơ chế giám sát thực hiện sẽ áp dụng với cả hai bên“. Điều này có nghĩa Mỹ cũng sẽ chịu phạt nếu không thực thi đúng các cam kết.

Xu hướng chính:

Dự báo đợt nắng nóng diện rộng ở miền Bắc và Trung sẽ còn duy trì từ nay đến hết thứ hai tuần sau (22/4). Từ thứ ba, nắng nóng thu hẹp chỉ còn ở Tây Bắc Bộ, miền Trung và cường độ sẽ giảm dần…

Theo chính quyền các địa phương chịu ảnh hưởng, tình trạng nước mặn xâm nhập năm nay nặng nề hơn những năm trước. Nước tại các kênh chính đều có độ mặn cao, từ 10 đến 30‰. Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Trà Vinh đã chủ động nạo vét hệ thống kênh mương, vận hành các cống đập thủy lợi để đảm bảo nguồn nước phục vụ sản xuất cho 130.000 ha lúa, cùng nước sinh hoạt cho người dân ở những vùng thường xuyên bị ảnh hưởng. Tại Hậu Giang, nước mặn đã xâm nhập vào đến địa bàn TP Vị Thanh và huyện Long Mỹ, cách cửa biển khoảng 70 km, đe doạ 15.000 ha lúa, cây ăn quả và ao nuôi trồng thủy sản. Trong khi đó, Đài khí tượng thủy văn tỉnh Bến Tre cho hay, nước mặn đã vào sâu khoảng 40 km trên các sông Hàm Luông, sông Tiền, Cổ Chiên. Nhiều nơi ở thành phố và một số xã tại huyện Mỏ Cày Bắc, Chợ Lách cũng bị ảnh hưởng.

Bên cạnh các vấn đề đang được đàm phán, một vấn đề khác cũng đang được xem xét là việc tổ chức sự kiện ký kết giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc – Tập Cận Bình tại Nhật Bản; do khi đó, ông Trump sẽ tới đây gặp Nhật hoàng mới – Naruhito.

Cái gì tiếp theo:

Tỷ phú Pháp Francois-Henri Pinault hứa đóng góp USD 113 triệu để trùng tu Nhà thờ Đức Bà Paris sau đám cháy. Chia sẻ về thời gian để có thể khắc phục thảm họa, Eric Fischer, người đứng đầu tổ chức từng phục dựng nhà thờ Strasbourg 1.000 năm tuổi ở Pháp, cho rằng sẽ mất tới “hàng thập kỷ“…

Trong thời gian tới, CIEM nhận định CPI có thể chịu áp lực tăng từ các yếu tố như điều chỉnh giá các mặt hàng do Nhà nước quản lý giá (điện, dịch vụ y tế), tăng lương tối thiểu vùng, bất định về giá xăng dầu thế giới, và một số diễn biến bất lợi trong nước (dịch tả lợn châu Phi). Giá điện được điều chỉnh tăng thêm 8,36% từ cuối tháng 3/2019, có thể tác động ít nhiều lên mặt bằng giá chung.

5 yếu tố ảnh hưởng:

  1. Thứ nhất là rủi ro suy thoái của kinh tế Mỹ đã gia tăng;
  2. Thứ hai là căng thẳng thương mại ở khu vực khó hạ nhiệt;
  3. Thứ ba là kỳ vọng quá nhiều vào việc phê chuẩn EVFTA;
  4. Thứ tư là hàng xuất khẩu của Việt Nam có thể phải đối mặt với nhiều hàng rào kỹ thuật hơn;
  5. Thứ năm là thị trường tài chính quốc tế phản ứng nhanh và quá mức với những yếu tố rủi ro.

HoREA kiến nghị UBND TP HCM và Thanh tra Chính phủ xem xét, giải quyết hợp tình, hợp lý đối với hơn 100 dự án đang bị “đóng băng” với phân loại thành 3 nhóm cụ thể để có phương án xử lý từng tình huống. Nhóm 1 gồm các dự án về cơ bản thực hiện đúng theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền thì giải tỏa ngay để triển khai thực hiện. Nhóm 2 là có sai phạm về quy trình, thủ tục, nghĩa vụ tài chính ở mức độ không lớn, thì yêu cầu hoàn thành các thủ tục đầu tư và thực hiện nghĩa vụ tài chính bổ sung đối với Nhà nước. Nhóm 3 gồm các dự án có dấu hiệu vi phạm pháp luật nghiêm trọng thì tách riêng để xử lý theo quy định pháp luật.

Dấu hiệu rủi ro:

Năm 2016, đợt hạn hán, xâm nhập mặn lịch sử tại Đồng bằng sông Cửu Long khiến 600.000 người dân thiếu nước sinh hoạt và 160.000 ha đất bị nhiễm mặn, gây thiệt hại hơn 5.500 tỷ đồng. Nắng hạn và xâm nhập mặn gay gắt như hiện nay có biểu hiện sự trở lại của hiện tượng El Nino, tuy nhiên không gay gắt bằng năm 2016. Ngoài ra, đồng bằng miền Tây còn chịu ảnh hưởng từ việc các đập thượng nguồn chặn dòng chảy sông Mekong. Theo Tiến sĩ Lê Anh Tuấn, Phó viện nghiên cứu về biến đổi khí hậu, Đại học Cần Thơ cho biết, các vùng trũng như Tứ Giác Long Xuyên, Đồng Tháp Mười trước đây trữ nước ngọt, vào mùa khô sẽ rỉ ra từ từ làm giảm bớt áp lực khô hạn cũng như xâm nhập mặn cho miền Tây. Nhưng các túi nước giờ bị đê bao ngăn lũ bủa vây, cùng với các dự án thoát lũ ra biển Tây, khiến nước dự trữ mất đi. Đây cũng là nguyên nhân vào mùa hạn nước biển tiến sâu vào nội đồng. Để tình trạng khô hạn, xâm nhập mặn bớt trầm trọng thêm, chuyên gia này cho rằng nên ngưng phát triển đê bao khép kín. Những khu vực đê bao không hiệu quả thì từng bước mở ra để trữ nước ngọt. Các địa phương ven biển nên quy hoạch khu vực trữ nước phục vụ đời sống và sản xuất của người dân. Viện Khoa học Thủy lợi Miền Nam vừa qua cũng phát đi thông báo của Bộ Thủy lợi Trung Quốc, đến giữa tháng 4, lưu lượng xả ra ở thủy điện Cảnh Hồng xuống hạ lưu sẽ giảm 2.000-3.000 m3/s còn 1.500-1.600 m3/s. Ảnh hưởng của vấn đề này, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5, nước mặn có thể vào sâu hơn ở miền Tây.

HoREA đánh giá có 5 tác động tiêu cực phát sinh từ hơn 100 dự án nhà ở đang bị đình chỉ:

  1. Số dự án giảm dẫn đến lượng nhà ở đưa ra thị trường cũng ít hơn; kéo theo việc tăng giá bđs;
  2. Cả trăm dự án bị tê liệt làm giảm cơ hội tạo lập nhà ở, gián tiếp ảnh hưởng tới an sinh xã hội;
  3. Nguồn thu ngân sách nhà nước từ bất động sản sụt giảm; cụ thể, thu ngân sách TP HCM đối với tiền sử dụng đất năm 2018 giảm 22,5%; trong khi , ngân sách giảm đến 76% so với cùng kỳ năm trước chỉ trong hai tháng đầu năm;
  4. Quá trình rà soát, thanh tra càng kéo dài thì càng bất lợi cho doanh nghiệp vì chi phí tăng và mất cơ hội kinh doanh. Nhưng không chỉ doanh nghiệp địa ốc bị ảnh hưởng mà các công ty xây dựng cũng chịu vạ lây;
  5. Môi trường kinh doanh của TP HCM bị suy giảm tính minh bạch, khó đoán định và có thể làm tăng tính rủi ro cho doanh nghiệp do đã có nhiều dự án bị xem xét xử lý lại (hồi tố).

Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia ra cảnh báo, nắng nóng kéo dài kết hợp với độ ẩm không khí giảm thấp làm gia tăng nguy cơ cháy nổ, chập điện. Trung Bộ và Tây Bắc Bộ đối diện nguy cơ cháy rừng. Những người tiếp xúc lâu với nền nhiệt cao có thể bị mất nước, kiệt sức, đột quỵ do sốc nhiệt.

Người dân cần hạn chế tham gia giao thông, lao động ngoài trời từ 11h đến 16h hàng ngày, bổ sung đủ nước uống và chế độ dinh dưỡng hợp lý để tăng cường sức đề kháng… – nhân tiện ta đổi lại giờ sinh hoạt chăng như trước kia đã từng có ý kiến để tránh ách tắc giao thông giờ cao điểm nhưng vẫn cần nước uống dù ở nhà???

xxx- NPL

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s