Brief – Tuần 20 – 25/05/2019

Các sự kiện chính:

Trò chơi bắc cầu bắt đầu từ cơ hội căng thẳng thương mại, Canada mua heo Mỹ ăn, bán heo nội địa sang Trung Quốc. Ngay sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố tăng thuế đối với hàng hóa Trung Quốc, thương nhân Trung Quốc đã hủy các đơn hàng mua 3.247 tấn thịt heo của Mỹ – tạo một cơ hội lớn cho Canada và họ đã thành công tranh thủ bán mặt hàng này sang Trung Quốc và mua lại thịt từ Mỹ để tiêu thụ nội địa – lợi nhuận không nhỏ…

Giá điện đáng lẽ còn tăng cao hơn…” – nhận xét từ Bộ Công Thương, cứ mỗi kWh điện bình quân mới điều chỉnh chưa tính cả khoản chênh lệch tỷ giá hơn 3.260 tỷ đồng từ mua bán điện của các nhà máy. Bộ Công Thương vừa có báo cáo gửi Thủ tướng giải trình việc tăng giá bán lẻ điện bình quân 8,36% từ 20/3, sau quá trình kiểm tra, rà soát tại các đơn vị điện lực. Cũng trong báo cáo này, Bộ Công Thương đã viện dẫn các cơ sở pháp lý cho thấy quá trình đề xuất và phương án tăng giá điện bán lẻ vừa qua đều đã được cơ quan này báo cáo Thủ tướng, Chính phủ xem xét, quyết định.

Giá xăng giảm gần 600 đồng một lít với mỗi lít xăng RON 95 giảm 592 đồng, xăng E5 RON 92 giảm 200 đồng. Từ 15h chiều ngày 17/5, giá bán mới xăng E5 RON 92 tối đa 20.488 đồng một lít, xăng RON 95 21.599 đồng. Theo thông tin hai Bộ Công Thương và Tài chính, giá bán lẻ xăng, dầu trong nước điều chỉnh giảm sau 3 lần tăng liên tiếp; cụ thể, mỗi lít xăng E5 RON 92 giảm 200 đồng, xăng RON 95 giảm 592 đồng. Các mặt hàng dầu giảm 81-466 đồng một lít.

Ngân hàng Nhà Nước (NHNN) cho biết, trong chuỗi những ngày tỷ giá liên tục tăng từ hồi cuối tháng 4, mặc dù tâm lý thị trường xuất hiện lo lắng nhưng thanh khoản thị trường vẫn đảm bảo, các nhu cầu ngoại tệ hợp pháp vẫn được đáp ứng đầy đủ. Khảo sát giá mua bán USD tại các ngân hàng thương mại trong ngày thứ Sáu 24/5 phổ biến quanh mức 23.320-23.450 VND/USD. Sau quãng thời gian hơn 2 tuần liên tục biến động mạnh trước đó, tỷ giá USD trong tuần này khá bình lặng. Trong các yếu tố có thể gây áp lực tới tỷ giá trong nước, chiến tranh thương mại Mỹ – Trung là yếu tố được thị trường quan tâm nhiều nhất.

Pegatron quyết định “bỏ” Việt Nam sang Indonesia; tương tự, một đại gia công nghệ khác cũng dự kiến dự án tỷ đô ở Việt Nam rồi chuyển hướng đầu tư sang Ấn Độ – năm 2015, báo chí trong nước đã đưa tin về việc Tập đoàn Foxconn của Đài Loan cam kết đầu tư 5 tỷ USD vào Việt Nam; nhưng không như lời hứa 8 năm trước đó, nay đã ký thoả thuận, đầu tư đúng khoản tiền này vào Ấn Độ…

Tại sao nó ảnh hưởng:

Xuất khẩu thịt heo Canada sang Trung Quốc đã tăng 80% hồi tháng 3/2019, phần lớn do dịch tả heo châu Phi lây lan trong nước khiến Trung Quốc phải tăng nhập thịt heo ngoại. Việc thu hút tăng mua heo Mỹ của Canada còn khiến nguồn cung heo Mỹ sang Mexico bị ảnh hưởng. “Đang có sự thay đổi trong nhu cầu nhập khẩu. Thay vì heo Mỹ bán sang Mexico thì nó được đưa sang Canada nhiều hơn để thay thế cho lượng thịt được dành tăng cường xuất sang Trung Quốc“, Jayson Penn, Giám đốc điều hành Pilgrim’s Pride Corp nhận định tại Hội nghị BMO ở New York mới đây.

Đề cập tới giá thành sản xuất điện, Bộ Công Thương cho biết, các yếu tố đầu vào đã khiến chi phí mua điện năm 2019 tăng khoảng 20.000 tỷ đồng. Trong đó, giá than bán cho điện với 2 lần tăng từ đầu năm 2019 gồm cả giá than trộn nội địa với nhập khẩu, làm chi phí mua điện tăng hơn 7.330 tỷ đồng. Chi phí tăng do giá khí và dầu gần 7.390 tỷ; tỷ giá và chênh lệch tỷ giá hợp đồng mua bán điện khoảng 5.050 tỷ đồng… Bộ Công Thương cũng lưu ý: mức tăng giá bán lẻ điện bình quân 8,36% vừa qua chưa gồm chênh lệch tỷ giá mua bán điện dự kiến năm 2018 của các nhà máy điện, hơn 3.260 tỷ đồng. “Nếu bổ sung thêm chi phí này, tổng chênh lệch tỷ giá mua bán điện hơn 7.090 tỷ đồng và khi đó giá bán lẻ điện bình quân 2019 sẽ khoảng 1.879,9 đồng một kWh, tương đương tỷ lệ tăng 9,26%“, Bộ Công Thương nhấn mạnh…

Cùng với giảm giá bán lẻ, nhà chức trách tiếp tục xả Quỹ bình ổn xăng dầu trong bối cảnh quỹ này tại phần lớn doanh nghiệp xăng dầu đang có trạng thái âm. Cụ thể, mức chi Quỹ với xăng E5 RON 92 là 457 đồng một lít, còn xăng RON 95 là 0 đồng…

Trước những diễn biến khó lường trên thế giới, đặc biệt là căng thẳng thương mại giữa 2 nền kinh tế lớn nhất Mỹ – Trung, tâm lý lo ngại về tỷ giá vẫn chưa dứt. Vậy kịch bản tệ nhất có thể xảy ra gây áp lực lớn tới tỷ giá trong thời gian còn lại của năm 2019 là gì? Dư địa của cơ quan quản lý điều hành tỷ giá có đủ trong trường hợp xảy ra kịch bản xấu? Nếu so sánh với các tháng đầu năm thì tỷ giá đã có những biến động khá mạnh kể từ đầu tháng 5 đến nay, nhưng với mức biến động vẫn nằm trong khoảng +/- 1% và có lên có xuống, diễn biến tỷ giá trên thị trường, về cơ bản, vẫn có thể coi là ổn định. Một số nguyên nhân có ảnh hưởng lớn tới xác định kịch bản:

  • Thứ nhất, tình hình cung cầu ngoại tệ trên thị trường tương đối cân bằng. Nền kinh tế, về tổng thể, vẫn xuất siêu và các dòng vốn đầu tư nước ngoài vẫn chọn Việt Nam;
  • Thứ hai, tỷ giá của các đồng tiền trên thế giới cũng tương đối ổn định. Mặc dù chiến tranh thương mại Mỹ – Trung có nhiều diễn biến căng thẳng mới, nhưng chỉ số Dollar Index kể từ đầu tháng 5 đến nay chỉ dao động trong khoảng 97-98 điểm. Còn đồng nhân dân tệ cũng chỉ mất giá khoảng hơn 2% và chưa vượt mức đỉnh của năm 2018 là 6,95 USD/CNY;
  • Thứ ba, NHNN điều hành tỷ giá với phương châm linh hoạt nhưng ổn định. Khi tỷ giá trên thị trường ổn định trong những tháng đầu năm, NHNN đã liên tiếp điều chỉnh tỷ giá trung tâm. Bên cạnh đó, việc NHNN duy trì lãi suất liên ngân hàng ở mức hợp lý, khoảng 3-4%, cũng hạn chế đáng kể nhu cầu đầu cơ và tích trữ ngoại tệ trên thị trường.

Từ thực tế điều hành tỷ giá năm 2018 cho thấy, cho dù đồng nhân dân tệ mất giá mạnh tới 10% còn đồng Việt Nam chỉ mất giá hơn 2%, nhưng xuất khẩu của Việt Nam vẫn tăng trưởng với tốc độ trên 13%. Điều này dẫn đến kỳ vọng rằng tốc độ mất giá của tiền đồng trong năm 2019 sẽ thấp hơn so với năm 2018. Với kỳ vọng tỷ giá ổn định, sẽ không có nhiều người muốn tích trữ thêm USD. Thậm chí, nhiều người sẽ bán USD để nắm giữ VND với lãi suất cao hơn. Đây là lý do khiến NHNN đã có thể mua được hơn 8 tỷ USD trong 4 tháng đầu năm 2019.

Bối cảnh chiến tranh thương mại Mỹ – Trung ngày một leo thang khiến các nhà sản xuất không thể “bỏ trứng vào một giỏ“: tìm cách dịch chuyển nhà máy khỏi Trung Quốc, dù nước này vẫn được đánh giá cao hơn về cơ sở hạ tầng và chuỗi cung ứng. Trong làn sóng “di cư” này, Pegatron của Đài Loan, nhà sản xuất sản phẩm iPhone lớn thứ hai trên thế giới, đã quyết định chuyển một số dây chuyền của mình ra khỏi Trung Quốc sớm nhất vào đầu tháng 6/2019, theo trang Digitimes. Địa điểm lựa chọn là Indonesia, thay vì Việt Nam như dự định ban đầu. Đây không phải lần đầu tiên Việt Nam bị “hẫng hụt” vì các nhà sản xuất cho Apple…

Xu hướng chính:

Canada đã bán 33.456 tấn thịt heo sang Trung Quốc vào tháng 3, so với 18.628 tấn một năm trước đó, theo dữ liệu từ cơ quan thống kê của Canada. Cùng lúc đó, nước này tăng nhập khẩu heo Mỹ lên 41%. Tuy nhiên, mọi chuyện cũng không hẳn thuận lợi, gần đây Trung Quốc đã tạm đình chỉ giấy phép nhập khẩu thịt heo của hai công ty Canada mà không thông báo lý do cụ thể…?!

Giải thích thêm về những phản ánh tiền điện cao gấp đôi, ba lần sau tăng giá bán lẻ điện bình quân từ 20/3, Bộ Công Thương cho biết, kết quả kiểm tra thực hiện quyết định tăng giá điện thì công tác ghi chỉ số công tơ, chốt chỉ số, tính tiền điện trong tháng thay đổi giá, áp giá bán lẻ điện và thanh toán tiền điện … được các đơn vị thực hiện đúng quy trình kinh doanh của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), quy định của Chính phủ. “Việc chốt chỉ số công tơ, phát hành hóa đơn tiền điện tại một số khách hàng sử dụng điện sản xuất lớn cho thấy, các đơn vị đã thực hiện đúng quy định“, Bộ Công Thương khẳng định.

Giá xăng dầu thành phẩm thế giới bình quân 15 ngày qua giảm sâu, ngưỡng 5-6% là nguyên nhân chính giúp giá bán lẻ trong nước điều chỉnh giảm.

Cái gì tiếp theo:

Như vậy, sau 3 lần tăng giá liên tiếp ở mức cao với tổng cộng hơn 3.000 đồng một lít, giá xăng có đợt giảm đầu tiên kể từ giữa tháng 3 tới nay…

Với mục tiêu cao nhất là ổn định kinh tế vĩ mô, cho dù xảy ra kịch bản tệ nhất, mức biến động tỷ giá trong năm nay nhiều khả năng sẽ được NHNN khống chế ở mức dưới 3% và NHNN có đầy đủ các công cụ để đạt được mục tiêu này. Tuy nhiên, kịch bản chính vẫn là tỷ giá sẽ biến động khoảng 1-2% cho cả năm 2019. Với việc nền kinh tế Mỹ tăng trưởng chậm lại, lạm phát thấp hơn 2% trong một thời gian dài và FED dự định không tăng, thậm chí có thể cắt giảm lãi suất, nhu cầu về đồng USD sẽ khó tăng mạnh trong thời gian tới. Điều này sẽ giảm áp lực lên tỷ giá VND/USD. Tính từ đầu năm đến nay, tỷ giá trung tâm và tỷ giá thị trường đã tăng khoảng 1%. Việc NHNN vừa qua tuyên bố sẵn sàng bán ngoại tệ can thiệp cho thấy nhà điều hành có thể muốn giữ mức tỷ giá hiện nay trong một khoảng thời gian để hạ nhiệt kỳ vọng tỷ giá tiếp tục  tăng trên thị trường. Diễn biến tỷ giá từ nay đến cuối năm sẽ phụ thuộc vào bối cảnh, nhưng mức tăng thêm nhiều khả năng cũng sẽ chỉ từ 0 -1%.

Dấu hiệu rủi ro:

Những thay đổi trong dòng chảy thương mại quốc tế, cụ thể là cách kinh doanh của Canada không mới. Năm ngoái, nước này và Argentina tăng cường nhập khẩu đậu nành của Mỹ để tiêu thụ và dành lại hàng sản xuất trong nước đi bán cho Trung Quốc. Đến đầu năm nay, khi dịch tả lợn châu Phi bùng phát và chiến tranh thương mại kéo dài, giới thương nhân cũng áp dụng cách tương tự để điều chỉnh dòng chảy hàng hóa, nhằm đáp ứng nhu cầu của các bạn hàng…

Cuối năm 2018, Reuters đưa tin Foxconn sẽ sản xuất iPhone tại Ấn Độ, tạo ra khoảng 25.000 việc làm mới cho quốc gia này. Đồng thời, Foxconn cho biết sẽ đầu tư thêm khoảng USD 356 triệu để mở rộng nhà máy vốn đang sản xuất đồng thời Xiaomi để chuẩn bị cho Iphone. Pegatron ban đầu đã lên kế hoạch cho nhà máy lắp Iphone tại Việt Nam nhưng đã không thể tìm đủ công nhân tại đây; do đó, Pegatron sẽ đầu tư vào nhà máy tại Indonesia. CEO của PT Sat Nusapersada – một đơn vị địa phương, đã thuyết phục Pegatron rằng năng suất của Indonesia cao hơn Trung Quốc và tỷ lệ thôi việc trong lực lượng lao động cũng khá thấp, ở mức 2%… việc ra đi tiếp theo của Pegatron đã để lại một khoảng trống “bâng khuâng” cho các ông lớn bất động sản công nghiệp Việt Nam…

Việc tranh thủ từ những căng thẳng thương mại quả là không dễ; và, việc đầu tiên cần cân nhắc là “làm sao để mình tránh được vạ lây trước khi thủ lợi”…

Xxx – NPL

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s