Tuần – week: 18 – 23/05/2020

  • For English version, please scroll down –

“Các công ty Mỹ, Nhật, châu Âu rút ra khỏi Trung Quốc bị chi phối bởi cả yêu cầu chính trị và an ninh nhưng rút đi như thế nào lại là bài toán khác. Gốc của các chuỗi, toàn cầu hoá là lợi ích kinh tế, các công ty đa quốc gia đi các nơi tìm kiếm lợi nhuận, hiệu quả… Vậy nên trong quá khứ, các doanh nghiệp Mỹ, châu Âu mới tìm đến sản xuất ở các nước khác, trong đó có Trung Quốc…” – trích Đại sứ Phạm Quang Vinh.

Các sự kiện chính – Main events:

Kết thúc phiên 22/5, chứng khoán Mỹ hầu như không có thay đổi so với ngày hôm trước, khi nhà đầu tư trải qua 1 tuần với đà tăng mạnh mẽ, lạc quan về thử nghiệm vắc-xin tiềm năng và việc Mỹ mở cửa lại nền kinh tế. Cụ thể, chỉ số S&P 500 tăng 0,2% lên 2.955,45 điểm, trong khi chỉ số trung bình công nghiệp Dow Jones giảm 8,96 điểm, tương đương dưới 0,1%, xuống 24.465,16 điểm. Nasdaq Composite tăng 0,4% lên 9.324,59 điểm.

Tại cuộc họp Thường trực Chính phủ chiều 22/5, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho rằng, Việt Nam cần tranh thủ luồng dịch chuyển đầu tư sau đại dịch, trọng tâm là các tập đoàn đa quốc gia, công nghệ cao, đứng đầu các chuỗi cung ứng. Nhưng cách thu hút dòng vốn đầu tư trong tình hình mới cũng cần “dịch chuyển“, như ông đề cập; do đó, Thủ tướng quyết định lập Tổ công tác đặc biệt và đề án thu hút FDI, đón làn sóng dịch chuyển sản xuất sang Việt Nam sau đại dịch.

Trong báo cáo trình Quốc hội, Chính phủ cho biết, trong 12 dự án thua lỗ ngành công thương, 5 dự án có tranh chấp, vướng mắc EPC (nhà tổng thầu). Đó là dự án nhà máy sản xuất phân bón DAP số 2 Lào Cai, dự án cải tạo, mở rộng Nhà máy phân đạm Hà Bắc, Nhà máy đạm Ninh Bình, Nhà máy công nghiệp tàu thủy Dung Quất và dự án mở rộng sản xuất giai đoạn 2 của Công ty cổ phần Gang thép Thái Nguyên. 12 dự án thua lỗ ngành Công Thương có tổng mức đầu tư ban đầu gần 43.700 tỷ đồng, sau điều chỉnh lên hơn 63.610 tỷ đồng (tăng gần 46%). Trong đó, vốn chủ sở hữu trên 14.350 tỷ đồng (khoảng 23%), vốn vay hơn 47.451 tỷ đồng (75%), còn lại gần 2,9% từ các nguồn khác. Trong tổng số vốn vay, khoản từ ngân hàng trong nước hơn 41.801 tỷ đồng, còn lại là vay bảo lãnh của Chính phủ. Giải quyết tranh chấp, quyết toán hợp đồng EPC với các nhà thầu Trung Quốc đang là khó khăn lớn nhất khi xử lý các dự án thua lỗ của ngành Công Thương.

Tại sao nó ảnh hưởng – Why is it affected:

Trong tuần vừa rồi, Dow đã tăng 3,3% ghi nhận đà tăng theo tuần mạnh nhất kể từ ngày 9/4. S&P 500 và Nasdaq cũng tăng hơn 3% trong tuần này. Chỉ số Russell 2000, theo dõi các cổ phiếu vốn hóa nhỏ, có diễn biến vượt trội hơn các chỉ số vốn hoá lớn trong tuần này, với mức tăng hơn 7%. Thông tin về một loại vắc-xin tiềm năng từ Moderna đã giúp Phố Wall thăng hoa trong tuần này, thúc đẩy Dow Jones tăng hơn 900 điểm vào thứ Hai. Moderna cho biết tất cả 45 người tham gia thử nghiệm vắc-xin đã phát triển kháng thể coronavirus. Reuters đưa tin hôm thứ Sáu, dẫn lời các nhà khoa học tham gia chương trình, Mỹ đang nỗ lực tiến hành thử nghiệm vắc-xin với hơn 100.000 tình nguyện viên. S&P 500 đã kết thúc tuần cao hơn khoảng 35% so với mức thấp trong phiên 23/3.

Chúng ta phải nghĩ xem nhà đầu tư cần gì để bàn bạc, hợp tác, đáp ứng đúng điều họ cần để phát triển thành công, mang lại lợi ích cho cả 2 phía“, Thủ tướng nói. Các nước đang cạnh tranh quyết liệt, Việt Nam phải có các ưu đãi mang tính cạnh tranh. Thu hút đầu tư có chọn lọc, hướng vào các tập đoàn đa quốc gia lớn, công nghệ cao, hiện đại, thân thiện môi trường. Để đạt mục tiêu này, có ý kiến đề xuất lập Tổ công tác đặc biệt về thu hút vốn đầu tư, đón sóng dịch chuyển đầu tư sau đại dịch. Tại cuộc họp, Thủ tướng đã đồng ý với đề xuất trên. Song song đó, ông yêu cầu xây dựng ngay đề án thu hút dòng vốn dịch chuyển, trong đó phải giải quyết các điểm nghẽn của nhà đầu tư như vấn đề mặt bằng, nguồn nhân lực.

Tại các dự án thua lỗ và đang tranh chấp này, chủ đầu tư và nhà thầu Trung Quốc chưa thống nhất trong xác định giá trị quyết toán do thay đổi thông số kỹ thuật, xuất xứ, số lượng thiết bị so với hợp đồng đã ký và khối lượng phát sinh ngoài hợp đồng. Ngoài ra, chủ đầu tư và nhà thầu chưa thống nhất thuế phải nộp, tiền phạt chậm nộp thuế của hợp đồng; tranh chấp quyết toán chi phí chạy thử. Giá trị quyết toán thực tế không phù hợp với hợp đồng EPC đã ký. Vướng mắc còn xuất phát từ yêu cầu bồi thường chi phí dịch vụ kỹ thuật kéo dài, chi phí bảo dưỡng khắc phục hư hỏng thiết bị, chi phí chờ đợi hướng dẫn lắp đặt thiết bị, chi phí thay đổi thiết kế, sửa chữa công trình đã thi công…

Xu hướng chính – Key trends:

Sự lạc quan về thử nghiệm vắc-xin phần nào đã bị “lu mờ” khi căng thẳng Mỹ-Trung bắt đầu leo thang trở lại. Vào hôm 21/5 vừa qua, Trung Quốc “đổ thêm dầu vào lửa” khi ban hành dự thảo luật về các biện pháp an ninh quốc gia mới đối với Hồng Kông, sau khi các cuộc biểu tình bùng nổ vào năm ngoái. Dự thảo luật này sẽ cấm các hành vi ly khai, can thiệp nước ngoài, khủng bố và tất cả các hoạt động có chủ đích nhằm lật đổ chính quyền trung ương cũng như các động thái can thiệp từ bên ngoài vào Hồng Kông.

Theo Bộ Kế hoạch & Đầu tư, các tập đoàn quốc tế đẩy nhanh quá trình đa dạng hóa địa điểm đầu tư và tái định vị cơ sở sản xuất. Thực tế, thời gian qua các nhà đầu tư lớn đã liên tiếp đầu tư mở rộng và triển khai các dự án mới. Việt Nam có nhiều cơ hội đón đầu dòng vốn đầu tư tái định vị sản xuất của các công ty đa quốc gia, là điểm đến tiềm năng trong chính sách đa dạng hóa nguồn cung ứng. Do đó, cần lựa chọn các dự án dịch chuyển thuộc các ngành có công nghệ tiên tiến, đổi mới sáng tạo, có giá trị gia tăng cao, năng lượng sạch. Bốn lĩnh vực mà các tập đoàn có xu hướng dịch chuyển vào, là công nghệ thông tin và công nghệ cao, thiết bị điện tử, thương mại điện tử và logistics, hàng tiêu dùng và bán lẻ.

Chính phủ cho hay, các doanh nghiệp đã tích cực đàm phán theo chỉ đạo nhưng vẫn không thành công. Trước tình thế này, Chính phủ nêu hai phương án, đưa ra trọng tài/ toà án để phân xử; Hoặc chủ đầu tư tự quyết toán theo quy định Thông tư 64 với trường hợp nhà thầu không quyết toán hợp đồng theo quy định hoặc không thực hiện các công việc để hoàn thành quyết toán. Với phương án phân xử thông qua trọng tài hoặc tòa án, các doanh nghiệp đã thuê tư vấn pháp lý. Tuy nhiên, sau khi nghiên cứu hồ sơ, tư vấn khuyến cáo việc khởi kiện để xử lý tranh chấp hợp đồng EPC sẽ không thuận lợi và khả năng thắng kiện thấp, chi phí theo đuổi vụ kiện lớn. Thậm chí, chi phí chi trả tiền cho các nhà thầu khi thua kiện, cộng với theo đuổi vụ kiện sẽ cao hơn tổng số tiền đang tranh chấp trong hợp đồng EPC. Với phương án tự quyết toán, báo cáo Chính phủ nêu cũng không dễ thực hiện do còn tranh chấp nên hồ sơ thực tế không đầy đủ để lập quyết toán. Vì thế, Bộ Tài chính chủ trì cùng các cơ quan khác liên quan hướng dẫn chủ đầu tư tự quyết toán theo tình hình thực tế của các dự án hiện nay.

Cái gì tiếp theo – What comes next:

Để đón đầu cơ hội, theo ý kiến các chuyên gia, chính sách cần phải nhất quán, ổn định, lãnh đạo các cấp thực hiện đúng cam kết và ra các quyết định, quyết sách nhanh chóng hơn. Ngoài ra, các chuyên gia cũng mong muốn các địa phương sẵn sàng có mặt bằng sạch bàn giao ngay khi có yêu cầu, nhất là các khu công nghiệp. “Điều quan trọng là môi trường đầu tư của chúng ta thế nào và nguồn nhân lực ra sao“, các chuyên gia góp ý. Về phía cơ quan quản lý, Thủ Tướng khẳng định sẽ tạo môi trường tốt, chia sẻ cùng doanh nghiệp ở mọi khía cạnh chính sách tài khoá, tiền tệ, thị trường. “Không đổ qua lại, làm chậm mất thời gian kinh doanh của doanh nghiệp. Các cấp, ngành, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố có trách nhiệm xử lý nhanh những vướng mắc của doanh nghiệp“, ông lưu ý.

Sau 3 năm xử lý 12 dự án này, chỉ 2 dự án bắt đầu có lãi là Nhà máy sản xuất phân bón DAP số 1 Hải Phòng và Nhà máy thép Việt Trung. Năm 2018, DAP số 1 – Hải Phòng lãi 227,5 tỷ đồng, năm 2019 khoảng 6,3 tỷ; còn Nhà máy thép Việt – Trung lãi sau thuế năm 2018 là 397 tỷ đồng. Hai đơn vị khác giảm lỗ, một dự án vận hành trở lại sau thời gian dừng hoạt động (dự án Nhà máy sản xuất Xơ sợi Đình Vũ), còn lại 7 dự án vẫn thua lỗ, đầu tư dở dang, dừng hoạt động.

Dấu hiệu rủi ro – Risk signals:

Chuỗi cung ứng bị đảo lộn, nhưng khó bị xoá hay thay thế hoàn toàn. Nền kinh tế và mắt xích Trung Quốc lớn lắm, các bên đều cần nhau. Chuyện rút đi chắc chắn có và được đẩy mạnh, để tránh bị lệ thuộc, để đa dạng hoá thị trường cung ứng. Lần này, sẽ không chỉ đơn giản là Trung Quốc +1 mà còn hơn thế. Trung Quốc chắc chắn vẫn là một thị trường cung cấp lớn nhất. Nhưng sẽ hình thành các chuỗi khác song hành và xoay quanh các trung tâm lớn… Không quốc gia nào có thể hấp thụ được toàn bộ sự dịch chuyển từ thị trường 1,4 tỷ dân có quy mô kinh tế lớn thứ 2 thế giới, chiếm 20% thương mại toàn cầu. Có người nói đến Ấn Độ với dân số xấp xỉ, nhưng chưa chắc môi trường pháp lý, lực lượng lao động hay cơ sở sản xuất đã khớp được. Do vậy, không dễ để các doanh nghiệp phút chốc rời bỏ thị trường tỷ dân đang làm ăn tốt….” – trích lời Đại sứ Phạm Quang Vinh.

Vậy nên nói vẫn là dễ hơn làm… và giấc mơ nào cũng là giấc mộng Nam Kha…

xxx – npl

<Week 18 – 23/05/2020…>

“American, Japanese, and European companies withdrawing from China were governed by both political and security requirements, but how withdrawing was another problem. At the root of chains, globalization was the economic benefit, multinational companies went to places to find profits and efficiency … So in the past, American and European enterprises only had come to produce in other countries, including China …” – cited from Ambassador Pham Quang Vinh.

Main events:

Ending session on 22/5, US stocks almost unchanged compared to the previous day, when investors spent a week with strong momentum, optimism about potential vaccine testing and the US economy re-opening. Specifically, the S&P 500 increased by 0.2% to 2,955.45 points, while the Dow Jones industrial average index fell by 8.96 points, equivalent to less than 0.1%, to 24,465.16 points. Nasdaq Composite increased by 0.4% to 9,324.59 points.

At the Government’s Standing Committee meeting on the afternoon of May 22, Prime Minister Nguyen Xuan Phuc said that Vietnam needed to take advantage of the post-pandemic investment flows, with a focus on multinational, hi-tech corporations supply chains. But the way of attracting investment capital in the new situation also needed to “shift“, as he mentioned; therefore, the Prime Minister decided to set up a special working group and an working plan to attract FDI, to intercept the wave of shifting production to Vietnam after the pandemic.

In the report submitted to the National Assembly, the Government reported that of 12 projects with losses in industry and trade, 5 projects having disputes and problems with EPC (general main contractor). It were the projects of DAP fertilizer plant No. 2 in Lao Cai, the project of renovation and expansion of Ha Bac nitrogenous fertilizer factory, Ninh Binh fertilizer factory, Dung Quat shipbuilding industry factory and the project of product expansion, phase 2 of Thai Nguyen Iron and Steel Joint Stock Company. 12 projects with losses of Industry and Trade had a total initial investment of nearly VND 43,700 billion, after adjustment to over VND 63,610 billion (up nearly 46%). In which, equity was over 14,350 billion dong (about 23%), loan was over 47,451 billion dong (75%), the remaining was nearly 2.9% from other sources. Of the total borrowed funds, the amount from domestic banks was more than VND 41,801 billion, the rest came from government guarantee. Settlement of disputes, settlement of EPC contracts with Chinese contractors was the biggest difficulty when handling the projects of Industry and Trade losses.

Why is it affected:

This week, the Dow increased 3.3%, recording the strongest weekly gain since April 9. S&P 500 and Nasdaq also increased more than 3% this week. The Russell 2000 index, which tracks small-cap stocks, outperformed major indexes this week, with gains of more than 7%. News of a potential vaccine from Moderna helped Wall Street flourish this week, prompting Dow Jones to rise more than 900 points on Monday. Moderna said all 45 participants in the vaccine trial developed coronavirus antibodies. Reuters reported Friday, citing scientists participating in the program, the US is trying to conduct a vaccine test with more than 100,000 volunteers. The S&P 500 ended the week about 35% higher than the low on March 23.

We have to think about what investors need to discuss, cooperate, meet exactly what they need to develop successfully, to benefit both sides,” the Prime Minister said. Countries were competing fiercely, Vietnam had had to have competitive incentives. Attracting selective investment, targeting large multinational corporations, high-tech, modern and environmentally friendly. In order to achieve this goal, it was proposed to set up a special working group on attracting investment, intercepting the post-pandemic investment shift. At the meeting, the Prime Minister agreed with the proposal. At the same time, he requested to immediately build a project to attract shifting capital flows, which had had to address the bottlenecks of investors such as space, human resources.

In these losing and disputed projects, Chinese investors and contractors had not agreed on determining the settlement value due to changes in specifications, origins, the number of equipment compared to the contract signed and volume arisen out of the contract. In addition, the investor and contractor had not yet agreed on the payable taxes, fines for late tax payment of the contract; dispute over the cost of trial run. Actual settlement value did not match the signed EPC contract. The problems also stemmed from claims for prolonged technical service costs, expenses for maintenance and repair of equipment damage, expenses for waiting for instructions on equipment installation, and costs of re-designing and repairing the project had been constructed …

Key trends:

The optimism about vaccine testing was somewhat overshadowed when US-China tensions began to escalate again. On May 21, China “poured more fuel into the fire” by issuing a draft law on new national security measures to Hong Kong, after protests erupted last year. This bill would prohibit separatist acts, foreign intervention, terrorism and all activities aimed at overthrowing the central government as well as outside intervention in Hong Kong.

According to the Ministry of Planning and Investment, international corporations accelerated the process of diversifying investment locations and relocating their production facilities. In fact, over the past time, big investors had continuously expanded and implemented new projects. Vietnam had many opportunities to anticipate investment flows to reposition production of multinational companies, which was a potential destination in the policy of supply diversification. Therefore, it was necessary to select transfer projects in sectors with advanced technology, innovation, high added value and clean energy. The four areas that corporations tended to move into are information technology and high technology, electronics, e-commerce and logistics, consumer goods and retail.

The government said businesses had actively negotiated under direction but had not been successful. In this situation, the Government stated two options, brought to arbitration/ court to adjudicate; or, the investor made the final settlement according to Circular 64 in case the contractor did not finalize the contract as prescribed or did not perform the work to complete the settlement. With the option of arbitration through arbitration or court, businesses had hired legal advice. However, after studying the case, the consultant recommended that suing for EPC contract dispute resolution would be unfavorable and the possibility of winning the case was low, the cost of pursuing a big lawsuit. Even the cost of paying the contractor when losing the case, plus pursuing the lawsuit would be higher than the total amount in dispute in the EPC contract. With the self-settlement plan, the Government report mentioned was not easy to implement due to the dispute, so the actual dossier was not sufficient for making a settlement. Therefore, the Ministry of Finance would assume the prime responsibility and, together with other concerned agencies, guide the investors to make self-settlement according to the actual situation of current projects.

What comes next:

To take advantage of opportunities, in the opinion of experts, policies needed to be consistent, stable, leaders of all levels complied with commitments and made decisions and policies more quickly. In addition, experts also expected localities to be ready to have clean premises and hand over immediately when required, especially in industrial zones. “The important thing is how our investment environment and human resources are,” the experts commented. On the side of the regulator, the Prime Minister affirmed that he would create a good environment, sharing with businesses in all aspects of fiscal, monetary and market policies. “Not pouring back and forth, slowing down the business time of enterprises. All levels, branches and presidents of People’s Committees of provinces and cities are responsible for quickly handling problems of enterprises,” he noted.

After 3 years of dealing with these 12 projects, only 2 projects started to gain profits, namely DAP Fertilizer Plant No. 1 in Hai Phong and Viet Trung Steel Factory. In 2018, DAP No. 1 – Hai Phong gained VND 227.5 billion, in 2019 about VND 6.3 billion; and Vietnam – China Steel Factory profit after tax in 2018 was VND 397 billion. Two other units reduce losses, one project operates again after a period of downtime (the project of Dinh Vu Fiber Factory), the remaining 7 projects were still at a loss, investment was in progress and stopped operating.

Risk signals:

The supply chain was turned upside down, but it is difficult to erase or replace it completely. The Chinese economy and link chains are so big, all sides need each other. The withdrawal is inevitable and is accelerated, to avoid dependence, to diversify the supply market. This time, it will not be simply China +1 but more. China is undoubtedly still the largest supply market. But other chains will form in parallel and revolve around major centers … No country can absorb the entire shift from the market of 1.4 billion people with the second largest economic scale in the world, accounting for 20% of global trade. Some people talk about India with an approximate population, but it is not sure whether the legal environment, labor force, or manufacturing base is adequate. Therefore, it is not easy for businesses to leave the billion-dollar market doing business for a while …,” – quoted from Ambassador Pham Quang Vinh.

So it was easier to say than do … and every dream was a NanHe dream …

xxx – npl

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s