Brief – Tuần 24 – 29/06/2019

Các sự kiện chính:

Theo tờ Tân Hoa Xã đưa tin, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vừa đồng ý tạm thời “đình chiến” trong cuộc chiến thương mại đã kéo dài hơn 1 năm nay, loại bỏ mối nguy đang treo lơ lửng đe dọa kinh tế thế giới dù vẫn chưa thể nói rằng hai bên sẽ sớm hòa bình trở lại. Mỹ và Trung Quốc đã nhất trí sẽ tái khởi động các cuộc đàm phán thương mại, và Mỹ đồng ý sẽ không đưa ra sắc lệnh thuế quan mới. Bài báo cũng cho biết ông Tập khẳng định các cuộc đàm phán phải dựa trên cơ sở công bằng, đồng thời ông thể hiện sự ủng hộ các cuộc đàm phán với Triều Tiên và tái khẳng định chủ quyền trên đảo Đài Loan.

Các chỉ số sản lượng điện năm 2018 do Bộ Công Thương công bố cho biết đều tăng trên 10% so với năm 2017. Nhưng 100% dự án nhà máy điện của PVN, TKV đều chậm tiến độ với hàng chục dự án điện (chiếm 71,5% trên tổng số) như hiện nay, tình hình cung cấp điện tiếp tục được đánh giá hết sức khó khăn trong vài năm tới.

Không chỉ có vậy, trước mắt, Việt Nam có thể thiếu 500.000 tấn thịt heo trước Tết Nguyên đán phần lớn do dịch tả heo châu Phi lan rộng khiến nguồn cung lẫn sức tiêu thụ giảm mạnh trong giai đoạn cuối năm nay – theo Ipsos Consulting.

Theo nhận định từ Tổng cục Thống kê, Việt Nam tiếp tục là điểm đến thu hút khách du lịch quốc tế, với lượng khách liên tục đạt mức trên 1 triệu lượt người mỗi tháng kể từ đầu năm 2019. Khách quốc tế đến Việt Nam trong tháng 6/2019 đạt mức thấp nhất kể từ đầu năm, đồng thời tốc độ tăng lượng khách trong 6 tháng đầu năm nay cũng chỉ đạt 7,5%, thấp hơn nhiều so với mức tăng giai đoạn 2016-2018 – đạt gần 8,5 triệu lượt người, tuy nhiên, lượng khách đang có xu hướng giảm tốc.

Tại sao nó ảnh hưởng:

Kể từ khi các cuộc đàm phán đổ vỡ hôm 10/5, ông Trump đã tăng thuế từ 10% lên 25% đối với 200 tỷ USD hàng Trung Quốc và dọa sẽ đánh thuế 10% đối với số hàng hóa còn lại mà Mỹ nhập khẩu từ Trung Quốc, trị giá khoảng 300 tỷ USD.

Báo cáo về Tình hình thực hiện các dự án điện trong sơ đồ điện VII điều chỉnh, phát hành ngày 4/6 mới đây; tổng công suất các nguồn điện dự kiến đưa vào vận hành giai đoạn 2016 – 2020 trên toàn hệ thống là 21.650 MW. Trong đó, nguồn điện do Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) là 7.185 MW (chiếm 333.2%), các nguồn điện do các doanh nghiệp khác đầu tư là 14.465 MW (chiếm 66,8%) mà ở đó chủ lực là các dự án thuộc Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN), Tập đoàn Công nghiệp Than – Khoáng sản Việt Nam (TKV). Tổng hợp tình hình thực hiện tiến độ 62 dự án có công suất lớn trên 200 MW có tới 47 dự án chậm tiến độ hoặc chưa xác định tiến độ so với quy hoạch ban đầu. Trong số 23 dự án đầu tư phát triển nguồn điện do EVN thực hiện với tổng công suất 14.809 MW  từ 2016 – 2030 thì có tới 13 dự án chậm hoặc lùi tiến độ. Nghiêm trọng hơn cả là 100% dự án của PVN, TKV đều đang trong tình trạng gặp nhiều khó khăn vướng mắc và khó có thể hoàn thành theo đúng tiến độ trong Quy hoạch điện 7 điều chỉnh.

Theo cung cầu thị trường của công ty nghiên cứu Ipsos Consulting, dịch tả heo châu Phi đã xuất hiện tại khoảng 60 tỉnh, thành phố với khoảng 2,6 triệu con heo bị tiêu huỷ. Tổng đàn nái cả nước đến cuối tháng này ước tính giảm 30% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, hộ chăn nuôi nhỏ lẻ là phân khúc bị ảnh hưởng nặng nhất vì thiếu các biện pháp phòng ngừa và an toàn sinh học. Nhu cầu tiêu thụ thịt heo cũng suy giảm khi người tiêu dùng cắt giảm tạm thời vì tâm lý lo sợ ảnh hưởng đến sức khoẻ. Nhiều gia đình đã thay đổi cơ cấu bữa ăn, các nhà hàng và bếp công nghiệp cũng thay thế thịt heo bằng gia cầm, gia súc khác.

Thiếu hạ tầng du lịch, thiếu sức hút điểm đến cùng với tính tự phát, thiếu hệ sinh thái hoàn chỉnh phần nào chính là lý do khiến cho dù được coi là rất tiềm năng nhưng Việt Nam dần dần trở nên “hụt hơi” trong cuộc đua thu hút du lịch quốc tế…

Xu hướng chính:

Việc 2 bên đồng ý quay trở lại bàn đàm phán kết thúc 6 tuần đầy căng thẳng đối với các công ty và nhà đầu tư, và ít nhất là làm giảm nỗi lo sợ rằng 2 nền kinh tế lớn nhất thế giới đang tiến đến 1 cuộc chiến tranh lạnh. Tuy nhiên vẫn chưa rõ liệu 2 bên có thể vượt qua những sự khác biệt mà đã dẫn đến sự sụp đổ của “lệnh ngừng bắn” đã đạt được sau hội nghị G20 năm ngoái.

PVN được giao 8 dự án trọng điểm nguồn điện với tổng công suất 11.400 MW. Giai đoạn 2016 – 2020 có 3 dự án và giai đoạn 2021 – 2025 là 5 dự án. Đến nay, cả 8 dự án của PVN đều đang rất khó khăn, nhiều dự án đã chậm tiến độ 2 – 3 năm như Nhiệt điện Thái Bình 2, Nhiệt điện Sông Hậu 1, Nhiệt điện Nhơn Trạch 3,4, Long Phú 1… Trong khi đó, đối với TKV, đơn vị này được giao thực hiện 4 dự án với tổng công suất là 2.950 MW. Trong đó giai đoạn 2016 – 2020 có 2  dự án và giai đoạn 2021 – 2030 2 dự án. Hiện cả 4 dự án đều đang chậm tiến độ từ 2 năm trở lên như Nhiệt điện Na Dương 2, Nhiệt điện Hải Phòng 3 chậm tiến độ 3 năm; Nhiệt điện Quỳnh Lập 1 chậm tiến độ 4 năm; thậm chí Nhiệt điện Cẩm Phả 3 còn chưa xác định được tiến độ.

Sức tiêu thụ giảm nhưng nguồn cung biến động mạnh hơn nên cán cân cung cầu thịt heo được dự báo lệch lớn trong giai đoạn cuối năm. Ước tính từ tháng 7/2019 đến gần Tết Nguyên đán năm sau, Việt Nam có thể thiếu 500.000 tấn thịt heo.

Cái gì tiếp theo:

Cục Hải quan cho biết lượng thịt heo nhập khẩu qua các cảng trong 6 tháng đầu năm (tính đến ngày 19/6) tăng gấp 4 lần so với cùng kỳ năm ngoái. Ước tính các doanh nghiệp đã chi gần 7 triệu USD để nhập thịt heo với khoảng 4.000 tấn thịt dạng đông lạnh. Nguồn hàng chủ yếu đến từ Mỹ, Canada, Tây Ban Nha, Đức, Ba Lan… Việc tăng nhập khẩu, cộng thêm việc các hộ chăn nuôi chưa dám tái đàn, khiến giá bán lẻ thịt heo sẽ tăng mạnh và tác động đến chỉ số giá tiêu dùng giai đoạn cuối năm nay và đầu năm sau. Các nhà nghiên cứu dự báo dịch tả heo châu Phi khiến thị trường heo Việt Nam trong giai đoạn này phân hoá thành 4 xu hướng chính là tăng nhập khẩu, tăng giá bán lẻ, tăng sức mua các loại thịt thay thế và thịt heo có thương hiệu.

Dấu hiệu rủi ro:

Việc phát triển năng lượng tái tạo để góp phần bù đắp với tổng công suất khoảng 10.500 MW cũng đang có những khó khăn bởi chủ yếu tập trung phát triển ở khu vực phụ tải tại chỗ rất thấp. Do đó các địa phương đã được bổ sung quy hoạch các dự án điện gió, điện mặt trời với quy mô công suất lớn thì hầu hết công suất phát của các dự án sẽ phải thực hiện thu gom, đấu nối lên lưới điện truyền tải và đưa đến các khu vực có nhu cầu sử dụng điện. Đó là chưa kể sự thiếu hụt nhiên liệu như than, dầu, khí… khiến việc sản xuất điện càng trở nên khó khăn hơn. Tất cả những lý do đó tạo nên một bức tranh khá ảm đạm về khả năng cung ứng điện trong thời gian tới…

Trao đổi với các phóng viên sau cuộc gặp với ông Tập bên lề hội nghị G20, ông Trump cho biết kết quả cuộc gặp rất tốt đẹp: “Tuyệt vời. Chúng tôi đã bàn luận về rất nhiều thứ và đang quay trở lại con đường đúng đắn” –

liệu lời phát biểu của ông Trump có thực sự đem lại hòa bình cho thương mại toàn cầu sau một loạt các đòn trả đũa qua lại không chỉ của Mỹ mà còn của các đồng minh và Trung Quốc đã quá khốc liệt…

Sau tất cả vẫn chỉ là dân thường – những người lao động mới là nạn nhân cuối cùng…

Nóng, chật chội và không phẳng…

xxx- NPL

Brief – Tuần 17 – 22/06/2019

Các sự kiện chính:

Bộ Thương mại Mỹ hôm 21/6 cho biết 4 công ty và 1 viện nghiên cứu tham gia vào nỗ lực phát triển siêu máy tính của Trung Quốc đã bị cho vào danh sách đen, chỉ vài ngày trước cuộc gặp thượng đỉnh với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

Trong bối cảnh ngày càng căng thẳng đó, đầu tư nước ngoài vào Thái Lan đã tăng mạnh trong quý đầu tiên, thêm bằng chứng cho thấy các quốc gia Đông Nam Á đang được hưởng lợi khi các doanh nghiệp tìm kiếm địa điểm mới trong khu vực để tránh thuế nhập khẩu Mỹ áp vào hàng Trung Quốc.

Dịch tả lợn châu Phi khiến giá thịt heo nhập khẩu tăng cao… cùng với nhu cầu tăng cao từ tiêu dùng Trung Quốc, giá ngày một cao…

Libra của [Facebook] đang nổi đình nổi đám nhưng dường như không hơn gì một biến thể của hệ thống tài chính truyền thống…

Tại sao nó ảnh hưởng:

Thông báo được Bộ Thương mại Mỹ đưa ra hôm 21/6 cho biết 4 công ty và 1 viện nghiên cứu tham gia vào nỗ lực phát triển siêu máy tính của Trung Quốc đã bị cho vào danh sách đen mà theo đó giống như Huawei, các thực thể này sẽ không thể mua các linh kiện và phần mềm từ Mỹ. Bộ này cho rằng chương trình phát triển siêu máy tính của Trung Quốc ảnh hưởng đến an ninh quốc gia của nước Mỹ vì chúng được sử dụng trong quân đội. Những công ty mới bị đưa vào danh sách gồm có: công ty Sugon, công ty Higon, công ty Chengdu Haiguang Integrated Circuit và Chengdu Haiguang Microelectronics Technology, Viện Công nghệ Máy tính Vô Tích Giang Nam (Wuxi Jiangnan Institute of Computing Technology). Trong đó Viện công nghệ Máy tính Vô Tích Giang Nam do Viện Nghiên cứu số 56 thuộc Bộ Tổng Tham mưu Quân đội Giải phóng nhân dân Trung Hoa sở hữu. Theo Bộ Thương mại Mỹ, nhiệm vụ của tổ chức này là hỗ trợ “việc hiện đại hóa quân đội Trung Quốc“.

Trao đổi với phóng viên Bloomberg về tác động của chiến tranh thương mại tới kinh tế Thái Lan, ông Chartsiri Sophonpanich – chủ tịch Ngân hàng Bangkok nói: “Trước hết, cuộc chiến này đang khiến kinh tế toàn cầu chậm lại, nhưng mặt khác chúng tôi cũng thấy lợi ích đến từ các đơn đặt hàng mới, và dòng đầu tư nước ngoài, không chỉ đến Thái Lan mà là khu vực Đông Nam Á nói chung“. Trả lời câu hỏi Thái Lan hưởng lợi ở mức độ nào nếu so với Việt Nam giữa sự gián đoạn của nguồn cung hàng hóa trên thế giới, ông cho biết: “Tôi nghĩ có thể là mức độ không giống nhau. Nhưng tôi nghĩ là nó sẽ hỗ trợ việc thúc đẩy 12 ngành công nghiệp chính, đưa kinh tế Thái Lan lên một tầm cao mới của phát triển. Tôi nghĩ là chúng ta sẽ thấy dòng đầu tư lớn đổ vào lĩnh vực robotic, hàng không, công nghệ thực phẩm,… và điều đó sẽ giúp Thái Lan tiến xa hơn trên công cuộc cải cách“.

Trong khi đó, tại Việt Nam, giá heo nhập khẩu đang có chiều hướng tăng 20-30% so với cùng kỳ năm ngoái, Tổng giám đốc Vissan – Ông Nguyễn Ngọc An cho biết. Dự báo, từ nay đến 2020 giá heo sẽ còn đi lên khi dịch tả bùng phát mạnh không chỉ tại Việt Nam mà nhiều nước ở châu Á. “Trước đây chúng tôi nhập heo chỉ ở mức 60.000 đồng một kg, nay đã lên 80.000 đồng, tăng 33% so với trước đó. Nguyên nhân là do thị trường Trung Quốc – nhà sản xuất thịt heo lớn nhất thế giới cũng đang đẩy giá đi lên trong khi nguồn cung vẫn chưa ổn định“, ông An nói.

Facebook đã phát hành “Sách trắng” cho tiền điện tử Libra của họ vào hôm thứ Ba vừa qua và điều đó đã dẫn đến một số phản ứng trái chiều về cách mà đồng tiền kỹ thuật số mới này sẽ ảnh hưởng đến giá của Bitcoin trong dài hạn. Một số chuyên gia đánh giá dự án tiền tệ của Facebook không hơn gì PayPal, trừ một yếu tố sử dụng blockchain, trong khi một số đánh giá khác lại cho rằng điều này cuối cùng có thể dẫn đến việc các loại tiền điện tử truyền thống như Bitcoin sẽ được chấp nhận hơn. Libra và Bitcoin là hai “chủ thể” hoàn toàn khác nhau. Bitcoin là một mạng lưới phi tập trung, nghĩa là không cần ai cho phép và chống lại sự kiểm duyệt, trong khi Libra được điều hành bởi một liên doanh các tập đoàn lớn và vẫn sẽ chịu áp lực quản lý từ những chính phủ khác nhau trên thế giới.

Xu hướng chính:

Tại Trung Quốc, các chuyên gia nước này cho biết, mức sản xuất thịt heo chỉ có thể phục hồi vào năm 2021 hoặc muộn hơn. Dự đoán từ ngân hàng Nomura của Nhật Bản cho hay, giá thịt heo Trung Quốc có thể đạt mức cao nhất là 33 CNY một kg (4,90 USD) vào tháng 1/2020, tăng 78% so với giá đầu tháng 2/2019 là 18,5 CNY một kg. Theo ngân hàng Nomura, Trung Quốc đã trải qua ba đợt bùng phát dịch bệnh lớn trước đó, khiến giá thịt heo tăng mạnh. Tuy nhiên, đây là kỷ lục – giá có thể được đẩy lên cao hơn bao giờ hết. Tại Việt Nam, dịch tả heo châu Phi đã lan ra 58 tỉnh thành trên cả nước và phải tiêu hủy hơn 2,5 triệu con – đã phần nào thu hẹp thêm nguồn cung thị trường; trong đó, giá heo tại các tỉnh phía Bắc cũng đi lên nhanh. Còn các tỉnh phía Nam và miền Trung diễn biến bất thường.

Bitcoin và Libra cũng là hai thái cực đối lập nhau về chính sách tiền tệ. Bitcoin có một biểu cung (supply schedule) phi chính trị, được xác định trước của riêng mình, trong khi Libra chỉ đơn giản được hỗ trợ bởi một rổ tiền tệ do các chính phủ phát hành. Tuy nhiên, các nhà lập pháp đang cố gắng ngăn chặn Facebook tạo ra loại tiền kỹ thuật số của riêng họ. Theo Bloomberg, Bộ trưởng Tài chính Pháp, Bruno Le Maire, đã tuyên bố rằng Libra không được phép trở thành một loại tiền tệ có chủ quyền. Một thành viên người Đức của Nghị viện châu Âu cũng đã nói rằng các cơ quan quản lý nên có thái độ “cảnh báo cao” đối với việc phát hành sách trắng Libra. Ngoài ra, tại Hoa Kỳ, Chủ tịch Ủy ban dịch vụ tài chính Hạ viện, Maxine Waters, đã yêu cầu Facebook tạm dừng các kế hoạch tiền điện tử của họ ngay bây giờ.

Cái gì tiếp theo:

Việc Libra của Facebook không thể hoạt động theo cơ chế “không cần xin phép” cũng đặt ra câu hỏi liệu nó có nên được xem là một loại tiền điện tử thực sự hay không – ít nhất là trong suy nghĩ của những người theo chủ nghĩa thuần túy Bitcoin. Cặp song sinh nhà Winklevoss, những người từng kiện Mark Zuckerburg vì cho rằng anh này ăn cắp ý tưởng của họ để tạo nên mạng xã hội này, cũng cảm thấy phẫn nộ giống như những người muốn gắn bó với bản chất phi tập trung, chống kiểm duyệt của Bitcoin, vì họ liên tưởng tới một ứng dụng thanh toán tiền điện tử bị quản lý theo quy định của luật pháp. Tóm lại, Libra dường như không hơn gì một biến thể của hệ thống tài chính truyền thống. Điều này sẽ không ảnh hưởng nhiều đến giá Bitcoin, vì tuyên bố giá trị chủ chốt của đồng tiền điện tử đầu tiên và phổ biến nhất trên thế giới hiện là một kho lưu trữ giá trị và phương tiện trao đổi phi chính trị. Nói cách khác, Libra không có ảnh hưởng gì tới thị trường “vàng kỹ thuật số“.

Dấu hiệu rủi ro:

Động thái của Mỹ với Huawei đã làm dấy lên nỗi lo rằng cuộc chiến thương mại nổ ra từ năm ngoái nay đang trở thành xung đột kinh tế có phạm vi rộng hơn, tập trung vào việc cắt đứt con đường tiếp cận công nghệ Mỹ của các doanh nghiệp Trung Quốc, đồng thời buộc các doanh nghiệp Mỹ phải chuyển chuỗi cung ứng ra khỏi Trung Quốc. Động thái hôm 21/6 của Bộ Thương mại Mỹ càng khiến nỗi lo này trở nên lớn hơn.

Libra sẽ còn là một ẩn số khi một số nhà quản lý đã kêu gọi cấm các loại tiền số, đặc biệt là những đồng tiền tập trung vào sự ẩn danh và quyền riêng tư, thì mục đích của các mạng tiền số này là chống lại những biện pháp như thế…

Tiền, tiền và tiền… buổi hoàng hôn của những nhà giả kim… hay, bình minh của thuyết bất định…  

xxx- NPL

Brief – Tuần 10 – 15/06/2019

Các sự kiện chính:

Sau những lùm xùm trên cả mạng xã hội và báo chí truyền thống; tốn không ít “giấy mực” và “thời gian”, khen có chê có, nhưng chân dung của ông Phó chủ tịch Quận 1 HCMC – Đoàn Ngọc Hải dường như dần được hé lộ nhiều chiều hơn là những gì mà gần đây vẫn thường thấy… và

Ông Phó chủ tịch quận 1 Đoàn Ngọc Hải cũng đã nhận trách nhiệm về điều hành và xin rút kinh nghiệm vì có liên quan đến cấp phép xây khách sạn, cao ốc sai phạm.

Trong một bối cảnh kinh tế thế giới có nhiều biến động bất thường, hai nền kinh tế dẫn đầu dần cũng đã có những “bài học” với những hiệu ứng bắt đầu trở nên rõ rệt, có lẽ phần nào sẽ là động cơ đẩy nhanh tới những giải pháp cho hồi kết.

Kinh tế Trung Quốc lại thêm dấu hiệu chệnh choạng; trong đó, tăng trưởng sản lượng công nghiệp giảm tốc xuống mức thấp nhất kể từ năm 2002 và tăng trưởng đầu tư cũng chậm lại, cho thấy rõ những làn gió ngược mà nền kinh tế lớn thứ hai thế giới đang phải đối mặt trong khi vẫn phải chiến đấu với cuộc chiến thuế quan với Mỹ. Hai ngân hàng suýt vỡ nợ và phải nhờ Chính phủ giải cứu, hệ thống ngân hàng xuất hiện nhiều rạn nứt cũng là những yếu tố đáng chú ý…

Ở VIệt Nam, từ phiên họp Quốc Hội gần đây cho thấy những thay đổi lớn trong bối cảnh chính trị trong nước, và các đại biểu cũng như Chính phủ tập trung rất lớn cho công tác cải cách kinh tế, thu hút đầu tư tranh thủ từ căng thẳng thương mại trên thế giới và điều chỉnh thủ tục hành chính và cơ cấu quản lý xã hội.

Tại sao nó ảnh hưởng:

Cuộc thanh tra những sai phạm xây dựng tại Quận 1 HCMC đã được thực hiện từ đầu năm 2016 đến cuối tháng 10/2017 phát hiện một số cá nhân sai phạm khi thực thi nhiệm vụ như: chiều cao công trình không phù hợp, cấp phép sai diện tích… Sau khi có kết luận thanh tra, quận 1 đã kỷ luật Trưởng phòng quản lý đô thị, điều chuyển công tác 7 cán bộ liên quan đến cấp phép xây dựng. Đáng chú ý, trong kiểm điểm đảng viên cuối năm, ông Đoàn Ngọc Hải với tư cách Phó chủ tịch phụ trách đô thị đã nhận trách nhiệm về điều hành, lãnh đạo; do cán bộ tham mưu có sai phạm nên ảnh hưởng đến quyết định của ông; đánh giá từ lãnh đạo UBND quận 1, liên quan đến sai phạm trên, quận đã có báo cáo UBND TP xem xét, xin ý kiến các sở ngành để việc quản lý đô thị phù hợp với quy hoạch.

Báo cáo chính thức được chính phủ nước này công bố hôm nay (14/6) cho thấy sản lượng công nghiệp tăng 5% so với 1 năm trước, trong khi đầu tư tài sản cố định tăng 5,6% trong 5 tháng đầu năm. Cả hai đều thấp hơn tháng 4 và ở dưới mức dự báo. Giới chức Trung Quốc mới đây đã nhiều lần nhắc lại rằng kinh tế nước này đủ mạnh để vượt qua chiến tranh thương mại và mới đây Thống đốc NHTW Trung Quốc PBOC cho biết ông có dư địa “khổng lồ” để điều chỉnh chính sách tiền tệ nếu như xung đột thương mại trở nên sâu sắc hơn; qua đó những số liệu tiêu cực có thể tạo động lực cho các nhà hoạch định chính sách Trung Quốc tận dụng dư địa này. Mặc dù Chính phủ Trung Quốc và NHTW nước này đã triển khai nhiều biện pháp để tăng chi tiêu cho cơ sở hạ tầng, hỗ trợ tăng trưởng tín dụng, giảm thuế và tăng tiêu dùng, cho đến nay họ vẫn tránh sử dụng chương trình kích cầu khổng lồ giống như trong các đợt kinh tế suy giảm trước đây. Tuy nhiên, tháng trước, Chính phủ Trung Quốc đã tiếp quản Baoshang Bank, 1 ngân hàng nhỏ ở miền Bắc nước này để cứu nó khỏi cảnh phá sản. Giới chức Trung Quốc quả quyết rằng đây chỉ là một trường hợp cá biệt và các ngân hàng nhỏ khác trong hệ thống vẫn an toàn. Tuy nhiên, giống như trong câu chuyện ngụ ngôn, thị trường không tin vào điều này.

Xu hướng chính:

Đầu tư tài sản cố định của cả khu vực nhà nước và tư nhân đều chậm lại, và đầu tư trong 8 lĩnh vực bị sụt giảm. Đầu tư bất động sản dù chậm lại nhưng vẫn tăng trưởng 11,2% trong 5 tháng đầu năm và trở thành trụ cột kéo nền kinh tế đi lên. Doanh số bán lẻ là điểm sáng duy nhất, tăng trưởng 8,6% so với tháng 5 năm ngoái, một phần là bởi kỳ nghỉ “May Day” kéo dài hơn mọi năm khuyến khích người dân đi du lịch và mua sắm. PBOC đã hỗ trợ bằng cách bật đèn xanh cho ngân hàng này phát hành “chứng quyền phòng vệ rủi ro tín dụng” (là 1 công cụ giống với các hợp đồng hoán đổi vỡ nợ tín dụng). Nếu như Bank of Jinzhou phá sản, 1 công ty bảo hiểm tín dụng quốc doanh sẽ đứng ra chi trả. Ngân hàng này bắt đầu trở thành tâm điểm chú ý của thị trường sau khi các kiểm toán viên kiểm toán nó năm 2018 từ chức hồi cuối tháng 5.

Cái gì tiếp theo:

UBND quận 1 nhìn nhận các sai phạm trên là do Phòng QLĐT chưa chặt chẽ trong rà soát thành phần hồ sơ đề nghị cấp GPXD, chưa bảo đảm quy trình, quy định của Nhà nước… làm phát sinh dư luận không tốt về tính minh bạch; nhưng, những thiếu sót, vi phạm này chưa đủ cơ sở xác định hiện tượng tiêu cực, tham nhũng. Ngày 4/6, lãnh đạo UBND TP.HCM trao quyết định điều động ông Đoàn Ngọc Hải về làm Phó tổng giám đốc công ty Xây dựng Sài Gòn trực thuộc UBND TP quản lý. Sau khi nhận quyết định vài tiếng, ông Hải bất ngờ nộp đơn xin từ chức… – nguồn cơn tốn không biết bao giấy mực, người đứng đầu Sở Nội vụ cho biết, hiện Tổng công ty đang xem xét, báo cáo lên Thành ủy và UBND TP.

Bắc Kinh chắc chắn sẽ đẩy mạnh các biện pháp nới lỏng để đối phó với tình trạng hiện nay. Có thể Bắc Kinh sẽ một lần nữa cho phép các chính quyền địa phương tự do hơn nữa trong việc loại bỏ một số giới hạn trên thị trường bất động sản để thúc đẩy tăng trưởng. Bên cạnh đó nhân dân tệ có thể giảm sâu hơn nữa nếu Mỹ quyết định áp thuế bổ sung 25% lên 300 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc.”, theo giới chức nước này tiết lộ. Sự hậu thuẫn của PBOC cho các ngân hàng gặp rắc rối có thể giúp tạm thời che đậy những vết nứt trong hệ thống tài chính của Trung Quốc. Tuy nhiên, lịch sử khủng hoảng tài chính 2008 cho thấy “nguy cơ lây lan” là 1 con dao hai lưỡi. Nếu như những vết nứt quá lớn để có thể hàn gắn, về dài hạn tình hình sẽ trở nên tồi tệ hơn rất nhiều.

Dấu hiệu rủi ro:

Vậy câu hỏi mở đang được đặt ra trong bối cảnh hiện nay là:

  • Liệu Ông Đoàn Ngọc Hải hay cuộc chiến thường mại giữa Trung Quốc – Hoa Kỳ sẽ hạ cánh “cứng”?
  • Màn “game” chính với “ông kẹ” thực sự khi nào được vén lên thay cho những “con rối dây”?

xxx- NPL

Brief – Tuần 03 – 08/06/2019

Các sự kiện chính:

Căng thẳng không chỉ ngày một leo thang và khả năng “điểm sáng cuối đường hầm” cho tới lúc này hoàn toàn chưa xuất hiện;

thậm chí,

dường như đang trong xu hướng lan rộng về quy mô…

Trong cuộc họp với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tại Pháp ngày 6/6 vừa qua, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết sẽ quyết định việc có áp thuế với 325 tỷ USD hàng Trung Quốc nữa hay không sau Hội nghị Thượng đỉnh G20, diễn ra cuối tháng này tại Nhật Bản và được kỳ vọng là nơi lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc gặp nhau. “Chúng tôi còn rất nhiều dư địa về lãi suất, tỷ lệ dự trữ bắt buộc và cả về chính sách tài khóa nói chung. Tôi cho rằng dư địa điều chỉnh còn rất lớn“, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Trung Quốc Yi Gang cho biết trong cuộc phỏng vấn mới đây với Bloomberg. Ông khẳng định nếu căng thẳng thương mại tiếp tục leo thang, Trung Quốc vẫn có thể điều chỉnh chính sách tiền tệ như một công cụ.

Có phần ảnh hưởng từ sức nóng của cuộc chiến, lãi suất ngân hàng tăng và thiết lập mặt bằng giá mới gần 6 tháng nay. “Trong bối cảnh áp lực tỉ giá từ diễn biến quốc tế gia tăng, việc duy trì ổn định lãi suất trên liên ngân hàng để đảm bảo chênh lệch lãi suất VND-USD thực dương sẽ là yếu tố quan trọng để bình ổn thị trường ngoại hối”, chuyên gia phân tích của SSI nhận định.

Tết Đoan Ngọ – ngày lễ giết sâu bọ, không chỉ hoa quả tăng giá đột biến… mà giá thịt heo tại TPHCM đang tăng nhanh, có khi sáng 1 giá, chiều 1 giá và tăng chênh lệch vài ngàn đồng so với hôm trước. Hiện giá heo hơi đang ở mức 40.000 đồng/kg, chợ đầu mối khan hàng. “Trên thế giới chỉ có Việt Nam và Trung Quốc có cơ cấu tiêu thụ thịt giống nhau và đây không phải là cơ cấu “thông minh”. Bởi lẽ, gà có giá thành rẻ hơn heo (gà công nghiệp dưới 24.000 đồng/kg gà lông, trong khi giá heo khoảng 38.000 đồng/kg heo hơi) nhờ thời gian nuôi ngắn, chưa tới 1,5 tháng, trong khi heo mất đến 6 tháng. Nuôi heo tiêu tốn nhiều thức ăn hơn gà (2,4 kg so với 1,8 kg thức ăn để tạo ra 1 kg thịt), chưa kể nuôi heo gây áp lực ô nhiễm môi trường rất lớn” – người đứng đầu ngành chăn nuôi – Ông Nguyễn Xuân Dương, quyền Cục trưởng Cục Chăn nuôi (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) phân tích. “Trong chăn nuôi, con heo chiếm tỉ trọng quá lớn dẫn đến nhiều hệ lụy. Đàn heo đang giảm, giá sẽ tăng nhưng muốn phát triển đàn phải kiểm soát được dịch bệnh. Giải pháp tìm nguồn thay thế thịt heo không phải đang dịch bệnh, khủng hoảng mới bàn mà đã có định hướng từ khá lâu. Việt Nam trước giờ bị mất cân đối trong chăn nuôi và tiêu thụ thịt. Cụ thể, tiêu thụ thịt của Việt Nam lên đến 65%-70% là heo, 20%-25% gia cầm, còn lại là thịt gia súc ăn cỏ (trâu, bò, dê…). Trong khi đó, các nước có ngành chăn nuôi phát triển, thịt heo chỉ chiếm 20%-25%, gia cầm 40%, 30%-35% gia súc ăn cỏ.” ông Dương bổ sung.

Tại sao nó ảnh hưởng:

Lượng tiêu thụ thịt heo tăng mạnh trở lại có thể do tâm lý người dân đã không còn hoang mang trước tin dịch, tiểu thương kinh doanh hàng hóa có nguồn gốc, cùng với sự tuyên truyền của ngành chức năng… “Giá heo đang tăng từng ngày, mấy ngày trước chỉ có 36.000 đồng/kg thì nay đã vọt lên hơn 40.000 đồng/kg đối với heo hơi loại 1, còn heo mảnh loại 1 cũng tăng mạnh với giá 52.000 đồng/kg. Mặc dù heo về chợ nhiều nhưng gần như chỉ trong buổi sáng đã bán sạch, không còn hàng tồn như những ngày trước”, Ông Lê Văn Tiển, Phó giám đốc chợ đầu mối Hóc Môn chia sẻ. Bên cạnh đó, theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn, dịch tả lợn châu Phi diễn biến phức tạp và kéo dài, nguy cơ lây lan cao. Các địa phương đã chủ động dập dịch, xử lý ngăn chặn đà lây lan. Bệnh dịch hiện đã xuất hiện ở 48 tỉnh thành. Việt Nam đã tiến hành tiêu hủy 2 triệu con lợn (tương đương 117.000 tấn), bằng 6,5% tổng đàn lợn toàn quốc gia – đây là thiệt hại vô cùng lớn. Một ví dụ nhỏ về quy mô và tính nghiệm trọng: giá trị ngành nông nghiệp hiện khoảng 1 triệu tỷ đồng, chăn nuôi lợn chiếm khoảng 94.000 tỷ, gần bằng 10%. Khu vực này giải quyết sinh kế cho 2,4 triệu hộ, 10.000 hộ trang trại quy mô lớn và vừa. Các tỉnh, thành phố khu vực đồng bằng sông Hồng đã tiêu huỷ trung bình 30% tổng đàn lợn địa phương vì mắc dịch. Khó khăn hiện nay được các địa phương nêu là thiếu kinh phí chi trả hỗ trợ cho các hộ dân bị thiệt hại và chi phí tiêu thuỷ dịch. Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn kiến nghị Chính phủ thống nhất mức hỗ trợ cho chủ vật nuôi 25.000 đồng một kg lợn hơi với lợn con, lợn thịt các loại (tương đương 66% giá thành), 30.000 đồng một kg lợn hơi với lợn nái, lợn đực đang khai thác (tương đương 79% giá thành). Việc hỗ trợ dựa trên giá thành sản xuất sẽ ổn định hơn là hỗ trợ theo giá thị trường và sát với chi phí thực tế chăn nuôi lợn của người dân, tạo sự công bằng hơn giữa các địa phương… Tuy nhiên, hỗ trợ cũng cần được giám sát vì đâu đó lác đác bắt đầu nổi lên những trường hợp trục lợi từ chính sách của Nhà Nước.

Lãi suất huy động ổn định ở mức hiện tại vì các NHTM cần đảm bảo đủ nguồn để thực hiện mục tiêu tăng trưởng tín dụng trong bối cảnh phải cạnh tranh với các kênh đầu tư khác đang phát triển nhanh (trái phiếu, chứng chỉ quỹ…) và nhu cầu gia tăng số dư huy động để đáp ứng lộ trình tiếp tục giảm tỉ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn từ 40% hiện nay xuống 30%. Việc đẩy mạnh cho vay khách hàng cá nhân với lãi suất tốt hơn sẽ là cơ sở để các NHTM có thể duy trì được mặt bằng lãi suất huy động hiện tại mà không ảnh hưởng nhiều đến lợi nhuận”, ông Nguyễn Đức Hùng Linh – Giám đốc Phân tích và tư vấn đầu tư khách hàng cá nhân của SSI nhận định. Kế hoạch lợi nhuận 2019 của 17 ngân hàng niêm yết chỉ tăng 18% so với 2018, thấp hơn nhiều mức tăng 31% của năm 2018 trong khi số ngân hàng đã đạt hoặc đặt mục tiêu chuẩn Basel II tăng lên cho thấy các NHTM đã chú trọng nhiều hơn đến tính bền vững thay vì chạy theo tăng trưởng ngắn hạn. Việc mở rộng nguồn thu, thay đổi cấu trúc khách hàng, quản lý chi phí hiệu quả… sẽ được ưu tiên lựa chọn thay vì tăng lãi suất cho vay.

Xu hướng chính:

Cùng trong buổi họp với Tổng thống Pháp, Ông Trump cho biết sẽ áp thêm thuế với hàng Trung Quốc “vào thời điểm thích hợp“, nhưng không cho biết cụ thể loại sản phẩm nào có thể chịu ảnh hưởng – điều này cũng đã được ông nhiều lần đề cập. Cùng trong lúc đó, Bộ Thương mại Trung Quốc cũng tuyên bố sẽ “chiến đấu đến cùng” nếu Mỹ khiến căng thẳng thương mại dường như không ngừng leo thang mà lại còn không thể dự đoán được điểm dừng. Các cuộc đàm phán giữa Bắc Kinh và Washington đã đình trệ từ đầu tháng trước, sau khi Mỹ nâng thuế với 200 tỷ USD hàng Trung Quốc, cáo buộc nước này thay đổi các cam kết đã thống nhất từ trước. Sau đó, Mỹ còn đưa đại gia viễn thông Trung Quốc – Huawei Technologies vào danh sách đen, cấm tiếp cận công nghệ nước này.

Nhiều khả năng lãi suất VND trên liên ngân hàng sẽ được giữ trong vùng 3,3-3,5%/năm để đảm bảo lớn hơn lãi suất USD khoảng 0,8-1%/năm”, ông Nguyễn Đức Hùng Linh – Giám đốc Phân tích và tư vấn đầu tư khách hàng cá nhân của SSI nhận định. Đối với thị trường 1, lãi suất huy động vẫn khá ổn định ở mức 4,1%- 5,5% với kỳ hạn dưới 6 tháng, 5,5-7,45% với kỳ hạn 6 đến dưới 12 tháng. Tuy nhiên, kỳ hạn 12,13 tháng ghi nhận sự điều chỉnh trái chiều ở các ngân hàng, dao động trong vùng 6,4%-7,8%/năm.

Cái gì tiếp theo:

Nhưng trong bối cảnh hiện nay, để giảm tiếp lãi suất là điều vô cùng khó khăn, và nó không phụ thuộc vào ý chí chủ quan của các ngân hàng cho dù họ cũng rất muốn. Về lý thuyết, muốn giảm lãi suất cho vay chỉ có 2 phương cách, đó là tiết giảm chi phí hoạt động để giảm tỷ lệ lãi cận biên (NIM) và giảm giá vốn đầu vào. Thế nhưng hiện NIM của các ngân hàng đã giảm xuống mức thấp nhất sau khi mặt bằng lãi suất cho vay được kéo giảm nhanh hơn lãi suất huy động trong mấy năm gần đây nên khó có thể kéo giảm thêm. NIM của toàn ngành trong năm 2019 được dự báo ở mức khoảng 3,2%; thậm chí một số ngân hàng sẽ gặp áp lực giảm NIM do tỷ lệ cho vay/huy động (LDR) ở mức cao. Trong khi theo khuyến cáo của các tổ chức xếp hạng tín nhiệm lớn trên thế giới, để hệ thống các TCTD phát triển lành mạnh, NIM phải đạt ít nhất là 3,5%. Vì vậy muốn giảm thêm lãi suất cho vay, giải pháp duy nhất là phải giảm được lãi suất huy động. Thế nhưng điều đó cũng rất khó trong bối cảnh lạm phát đang có xu hướng tăng cao như hiện nay. Số liệu thống kê cho thấy, CPI tháng 5 tăng tới 0,49% so với tháng trước, là mức tăng hàng tháng cao thứ hai kể từ tháng 10/2018 đến nay, chỉ thua mức tăng 0,8% của tháng 2/2019 là tháng Tết Nguyên đán. Đáng chú ý CPI bình quân tăng liên tục trong 5 tháng đầu năm, hiện tăng lên mức 2,74%.

Dấu hiệu rủi ro:

Cả Citigroup và Morgan Stanley tuần này đều cảnh báo nguy cơ thế giới rơi vào suy thoái. Dù vậy, liệu nó có thể dọn đường cho cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Hội nghị Thượng đỉnh G20 cuối tháng này tại Nhật Bản?

Có lẽ một năm nên có nhiều “ngày giết sâu bọ” hơn nữa để người Việt cũng thay đổi thói quen (70% thịt heo trong khẩu phần thịt – vốn này càng tăng về lượng trong bữa ăn của người Việt) chăng… mà như thế có khi cũng đỡ phải đưa ra “quy định về hạn chế thời gian uống rượu bia và cấm điều khiển phương tiện giao thông khi trong máu hoặc khí thở có nồng độ cồn” gợi nhớ luật cấm rượu bia tại Hoa Kỳ những năm 1920-1933 thời kỳ tạo ra “đặc sản Hoa Kỳ” – Al Capone…

xxx- NPL

Brief – Tuần 27 – 31/05/2019

Các sự kiện chính:

Thực phẩm luôn là nhu cầu lớn và là nền tảng xã hội…

Thương mại gạo thế giới gần cao kỷ lục, trong đó, Ấn Độ tiếp tục giữ vị trí nước xuất khẩu nhiều gạo nhất. Bên cạnh đó, tồn trữ gạo toàn cầu sẽ vẫn tăng, Trung Quốc chiếm 68% tổng tồn trữ toàn cầu. Tuy nhiên, mức tăng tồn trữ của cả thế giới nói chung và Trung Quốc nói riêng đều ở mức thấp nhất trong vòng một thập kỷ nay. Theo báo cáo công bố tháng 5/2019, Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) dự báo sản lượng cung gạo toàn cầu niên vụ 2019/20 sẽ giảm nhẹ do Trung Quốc và Ấn Độ; trái lại, tiêu thụ sẽ tiếp tục tăng, nhất là tại Châu Phi khu vực cận Sahara, nơi hấp dẫn bởi giá gạo rẻ, và dân số đang tăng.

Trong bối cảnh căng thẳng thương mại, theo nhóm chuyên gia nghiên cứu chính sách, tỷ giá CNY/USD khó có thể vượt qua “làn ranh đỏ” – là mốc trần chưa bị phá vỡ suốt 11 năm qua; nhưng nếu phá vỡ ngưỡng này thì hệ lụy đối với thị trường tài chính, tiền tệ Trung Quốc và thị trường tài chính thế giới nói chung sẽ trở nên khó có thể định lượng được với ảnh hưởng khó lường. Đặc biệt, kể từ sau khi Tổng thống Mỹ D. Trump đăng trên Twitter (5/5, giờ Mỹ) tuyên bố áp thuế tăng từ 10% lên 25% đối với gần 200 tỷ USD hàng nhập từ Trung Quốc từ ngày 10/5/2019 và các hành động trả đũa của Trung Quốc sau đó; hầu hết Chính phủ và ngân hàng trung ương (NHTW) các nước đều theo dõi động thái của các bên và biến động của thị trường tài chính toàn cầu; tuy chưa có NHTW nào đưa ra điều chỉnh về tỷ giá, lãi suất, dự trữ bắt buộc… để giữ đồng tiền ổn định và ngăn chặn dòng vốn tháo chạy.

Trong kỳ họp thứ 7, Quốc hội khoá XIV đang diễn ra, nhiều đại biểu Quốc hội lo lắng về sự dịch chuyển của dòng vốn Trung Quốc từ cuối năm 2018 đến nay, hiện đã lên đến hơn 7 tỷ USD, Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng cho biết các nhà đầu tư chủ yếu quan tâm đến mảng chế biến, chế tạo. “Tuy nhiên, chúng ta phải hết sức lưu ý về con số 7 tỷ USD“, Bộ trưởng nói, trong đó, 3,8 tỷ USD, tức hơn nửa tổng số vốn, đến từ thương vụ mua Sabeco. “Đây là doanh nghiệp Thái Lan mua Sabeco, bây giờ họ lại lập doanh nghiệp tại Hong Kong (Trung Quốc). Do đó, vốn từ Hong Kong – Trung Quốc tăng vọt là vì như vậy“…

Sức hấp dẫn của thị trường thương mại điện tử Việt Nam đã được phân tích và mổ xẻ nhiều từ lâu nhưng sân chơi này ngày càng trở nên khốc liệt. Ngành thương mại điện tử vẫn thường được ví von là “cuộc đua đốt tiền” của đại gia khi mà biên lợi nhuận vô cùng “mỏng” trong khi các chi phí công nghệ, quản lý và bán hàng đều rất lớn và ngày càng lớn hơn. Cái khốc liệt thương mại điện tử phần nào thể hiện – như góc nổi của tảng băng ở mức lỗ của Lazada, Shopee tăng phi mã lên 2.000 tỷ đồng/năm, tổng lỗ lũy kế gần chục nghìn tỷ, do đó mức lỗ 760 tỷ đồng năm 2018 của Tiki trở nên quá nhỏ bé khi mà cả Lazada và Shopee cùng đẩy mức lỗ lên “một tầm cao” mới. Tuy nhiên sau một thời gian tranh đấu quyết liệt, thị trường thương mại điện tử Việt Nam đã dần định hình được một số tay chơi lớn như Adayroi, Lazada, Tiki, Shopee hay Sendo cùng với sự chống lưng bởi những nhà đầu tư có tiềm lực tài chính mạnh hoặc những tập đoàn thương mại điện tử nước ngoài…

Tại sao nó ảnh hưởng:

Cùng với tác động tàn phá từ con người và từ biến đổi thiên nhiên, sản lượng, diện tích và năng suất lúa gạo trên toàn cầu năm 2019/20 dự báo đều giảm so với các năm trước, trong đó giảm mạnh nhất sẽ tập trung vào Trung Quốc, Ấn Độ và Mỹ, nơi cả diện tích trồng và năng suất đều dự báo sẽ giảm. Trái lại, những nước có sản lượng tăng mạnh nhất sẽ là Thái Lan và Lào, cùng xu hướng tăng sẽ có Bangladesh, Indonesia, Myanmar và Việt Nam. Nguồn cung gạo toàn cầu dự báo có thể cao hơn chút ít so với tiêu thụ, do đó, tồn trữ cuối vụ 2019/20 trên toàn cầu sẽ tăng nhẹ – là lần đầu tiên trong vòng hơn thập kỷ qua tồn trữ không tăng mạnh. Trung Quốc dự báo sẽ chiếm gần 70% tổng tồn trữ gạo thế giới, dự báo sẽ chỉ tăng 2 triệu tấn, mức tăng thấp nhất trong vòng một thập kỷ, do sản lượng sụt giảm, xuất khẩu gia tăng và Chính phủ nước này liên tiếp mở thầu bán gạo cũ. Dự trữ gạo của Ấn Độ trái lại, được dự báo sẽ tăng và vượt xa so với mức dự trữ cần thiết, do đó tăng được lượng dư thừa dành cho xuất khẩu.

Từ đầu năm 2019 đến nay (30/5/2019), chỉ số giá trị đồng USD (DXY) đã tăng 2,03% so với các đồng tiền chủ chốt khác; trong khi đó, ngoại trừ đồng Rúp Nga (RUB), Bath Thái (THB), Peso Philippines (PHP), Rubi Indonesia (IDR)… đều tăng giá so với USD; trong khi hầu hết các đồng tiền chủ chốt khác đều giảm giá so với USD (trong đó EUR giảm khoảng -1,65%; KRW giảm -7,03%, TWD giảm -3,46%, CNY giảm -0,46%; VND giảm -1,05%…). Trong bối cảnh đó, VND mất giá -0,67% so với USD là mức thấp và là điều có thể hiểu được. Tỷ giá tham chiếu hàng ngày CNY/USD được công bố bởi NHTW Trung Quốc đã tăng nhanh (đồng CNY đang mất giá) đặc biệt là trong 3 tuần đầu tháng 5, sau khi thông tin về đàm phán thương mại Mỹ-Trung có thể không đạt được thỏa thuận như kỳ vọng và tuyên bố của Tổng thống D. Trump (ngày 6/5) về việc tăng mức thuế từ 10% lên 25% đối với hàng hóa trị giá khoảng 200 tỷ USD nhập từ Trung Quốc, hiệu lực từ 12h00 ngày 10/5 (giờ Mỹ); đồng CNY đã mất giá -0,4% vào ngày 7/5; tiếp tục mất giá -0,37% ngày 10/5 (thứ Sáu), -0,6% ngày 14/5 và -0,07% ngày 28/5…

Trước tình hình này, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết Bộ đã trình Chính phủ và chuẩn bị trình lên Bộ Chính trị một đề án về định hướng thu hút đầu tư vào Việt Nam. Trong đó, Bộ đã đánh giá và tổng kết 30 năm đầu tư nước ngoài, nêu tất cả các vấn đề như lợi thế, khó khăn, nguyên nhân, xu hướng… “Nhiều nhà đầu tư bắt đầu chuyển hướng để tránh sự trừng phạt của Mỹ. Bản thân doanh nghiệp Trung Quốc cũng ra khỏi Trung Quốc, doanh nghiệp các nước khác cũng thế“, ông nhận định; “tất cả đều đã được nghiên cứu, và thời gian tới đây sẽ có định hướng mới, là thu hút có chọn lọc. Ví dụ, sẽ tập trung vào những dự án có công nghệ với giá trị gia tăng cao, thân thiện môi trường, nguyên liệu đầu vào ít… Đây là những định hướng để đưa ra thông điệp với thế giới, từ nay trở đi Việt Nam sẽ thu hút có chọn lọc“, ông chia sẻ. Điều này có nghĩa là trong thời gian tới, Việt Nam sẽ sớm có nghị quyết, chương trình hành động với hệ thống các nhiệm vụ giải pháp đi kèm, để vừa thu hút được vốn FDI, vừa đảm bảo chất lượng dòng vốn vào Việt Nam.

Những công ty thương mại điện tử còn trụ lại được trên chiến trường gần như chỉ dựa vào tiềm lực tài chính từ cổ đông và các nhà tài trợ; các doanh nghiệp này đều đang lỗ rất lớn và sẽ còn tiếp tục lỗ thêm rất nhiều nữa để duy trì vị trí của mình, bằng không sẽ phải chấp nhận “tay trắng” rời “sàn đấu”. Với việc chịu lỗ ngay trên mỗi đơn hàng thì hiện tại khi quy mô giao dịch càng tăng lên thì mức lỗ cùng ngày càng nhiều thêm. Nếu như năm 2015-2016, mức lỗ xấp xỉ 1.000 tỷ đồng/năm của Lazada đã gây kinh ngạc thì giờ đây cả Lazada và đối thủ nặng ký nhất là Shopee đều đã đẩy mặt bằng lỗ lên đến hơn 2.000 tỷ đồng/năm. Gia nhập thị trường thương mại điện tử Việt Nam chưa đầy 3 năm, Shopee đang chịu lỗ qua việc chi rất mạnh để thu hẹp khoảng cách thị phần với Lazada; chính thức ra mắt vào tháng 8/2016, Shopee lỗ 164 tỷ đồng ngay trong năm 2016. Sang năm 2017, Shopee lỗ hơn 600 tỷ đồng và đến năm 2018, mức lỗ tăng gấp 3 lên 1.900 tỷ đồng.

Xu hướng chính:

Tiêu thụ gạo thế giới dự báo sẽ tăng 1%, trong đó thêm nhiều nhất ở Ấn Độ và Trung Quốc, với mục đích sử dụng gạo làm lương thực chiếm phần lớn tổng tiêu thụ. Tại một số khu vực, nơi tiêu thụ gạo trung bình một người nhìn chung vốn ở mức cao, nhất là tại Châu Á, đang có xu hướng giảm dùng gạo trong các bữa ăn (ví dụ như tại Hàn Quốc, Nhật Bản); trái lại, ở nhiều nước Châu phi, tiêu thụ gạo vẫn tiếp tục tăng, nhất là ở các khu vực đô thị. Thương mại gạo thế giới trong năm 2020 dự báo sẽ tăng 3% lên 48 triệu tấn, tương đương năm 2017. Nhu cầu nhập khẩu cao nhất đến từ Châu Phi cận Sahara và Trung Đông, trong khi nhập khẩu của khu vực Đông Nam Á dự báo sẽ giảm. Trung Quốc dự báo sẽ duy trì xu hướng tăng xuất khẩu mặc dù vẫn là nước nhập khẩu hàng đầu thế giới. Đối với xuất khẩu, Ấn Độ tiếp tục là nước xuất khẩu lớn nhất thế giới, tiếp đến là Thái Lan, Việt Nam và Pakistan ở phía đông bán cầu; trong khi ở phía tây, Mỹ dự báo sẽ tăng, trong khi Guyana và Uruguay sẽ ổn định như năm trước, còn Argentina và Brazil sẽ giảm.

Tại thị trường tài chính Thượng Hải, Trung Quốc đại lục (on-shore), tỷ giá giao ngay CNY/USD đang trong xu hướng tăng nhanh, trong một số ngày đồng CNY đã mất giá mạnh (-0,46% ngày 6/5; -0,66% ngày 9/5 và -0,82% ngày 13/5). Tỷ giá CNY/USD tại thị trường tài chính quốc tế Hong Kong (offshore) cũng tăng 2,45% từ đầu tháng 5 đến nay; theo đó, đồng CNY đã giảm giá ở mức thấp nhất kể từ thời điểm 21/12/2018. Trên thị trường quốc tế, trong giai đoạn 6/5-30/5/2019, với việc CNY bị giảm giá đồng loạt so với các đồng tiền trong rổ tiền tệ khi giao dịch trên thị trường (ngoại trừ tăng giá 1,3% so với đồng NZD); với mức biến động vào khoảng 0-3% (ví dụ, giảm giá 3% so với JPY, 2% so với EUR, USD, HKD…) đã tác động tới tỷ giá trung tâm CNY của Trung Quốc theo chiều hướng tăng…

Trong cuộc chiến thương mại điện tử khốc liệt, như một ví dụ điển hình, người đi tiên phong của thị trường, Lazada với vốn điều lệ từ nhiều năm nay vẫn chỉ giữ nguyên ở mức 15 tỷ đồng; toàn bộ nguồn vốn hoạt động đều được công ty mẹ – trước đây là Rocket Internet và hiện là Alibaba Group tài trợ. So nguồn tài chính eo hẹp hơn nhiều so với gã khổng lồ nước ngoài, mức lỗ của Tiki cũng “khiêm tốn” hơn rất nhiều với 760 tỷ đồng; dù vậy, mức lỗ này đã tăng tương ứng 2,5 lần so với năm 2017. Nếu như Lazada hay Shopee đều có công ty mẹ là tập đoàn công nghệ với nguồn lực tài chính dồi dào thì Tiki lại đang có khá nhiều cổ đông trong và ngoài nước như VNG, JD.com, Sumitomo… nhưng dù thế nào thì áp lực hiệu quả kinh doanh luôn hiện hữu và là vấn đề lớn đối với bất cứ công ty nào.

Cái gì tiếp theo:

Trong tháng 5/2019, CNY mất giá so với USD (2,66%) chủ yếu là 3 lý do chính:

  • căng thẳng thương mại leo thang trong khi Trung Quốc đang được cho là ở thế yếu hơn trong đàm phán thương mại với Mỹ khiến nhà đầu tư e ngại và bán ra CNY;
  • các đồng tiền chủ chốt trong rổ tiền tệ tính tỷ giá CNY mất giá; và
  • vấn đề nội tại của kinh tế Trung Quốc như đà tăng trưởng chậm lại do cả đầu tư và tiêu dùng đều giảm, trong khi rủi ro bất động sản và nợ vẫn ở mức cao…

Thực tế này ảnh hưởng đến tâm lý các nhà đầu tư và doanh nghiệp tại Trung Quốc cũng như trên thị trường quốc tế; như vậy, lý do chính khiến đồng CNY mất giá trong tháng 5 vừa qua là do yếu tố thị trường chứ không phải do chính phủ cố ý can thiệp. Tuy nhiên, Thống đốc NHTW Trung Quốc Yi Gang tự tin trong việc giữ CNY ổn định ở mức “hợp lý và cân bằng“. Trước đó, ông Quách Thụ Thành – Chủ tịch Ủy ban Quản lý ngân hàng Trung Quốc cũng cảnh báo các nhà đầu tư bán khống đồng CNY sẽ chịu thiệt hại lớn. Trong trung hạn, tỷ giá CNY/USD trên thị trường quốc tế nhiều khả năng khó vượt quá mức 7 CNY/USD – mức được coi là “làn ranh đỏ“, là mức tâm lý vì ngưỡng này chưa bị vượt qua trong 11 năm qua. Khi đó, hệ lụy đối với thị trường tài chính, tiền tệ Trung Quốc và thị trường tài chính thế giới có thể trở nên rất khó có thể định lượng được. Citibank dự đoán khi đó khả năng bán tháo chứng khoán Trung Quốc có thể xảy ra, dẫn đến các chỉ số chứng khoán lớn trên thế giới sẽ theo đà giảm mạnh, kéo theo NHTW Trung Quốc buộc phải can thiệp nhằm bình ổn thị trường.

Theo Cục Đầu tư nước ngoài, tính đến hết ngày 20/5, Trung Quốc nói chung đã đổ hơn USD 7 tỷ, vượt qua số vốn của Hàn Quốc, Nhật Bản hay Singapore. Cụ thể, các nhà đầu tư đến từ lãnh thổ Hong Kong (thuộc Trung Quốc) đầu tư hơn USD 5,08 tỷ vào Việt Nam trong 5 tháng qua, với hơn 113 dự án cấp mới, 31 dự án tăng vốn thêm và 57 dự án góp vốn mua cổ phần. Các nhà đầu tư đến từ Trung Quốc đại lục cũng đầu tư hơn USD 2,02 tỷ vào Việt Nam, nâng tổng vốn đầu tư nước này vào Việt Nam thời gian qua đạt gần USD 7,1 tỷ. Các nhà đầu tư thuộc vùng lãnh thổ Đài Loan (thuộc Trung Quốc) cũng đầu tư vào Việt Nam khoảng USD 570 triệu. Nếu tính thêm vốn của nhà đầu tư Đài Loan, chắc chắn lượng vốn đầu tư có yếu tố Trung Quốc cho tới thời điểm này còn tăng cao hơn nữa…

Hạn chế trong nguồn lực tài chính không dư giả và có quy mô tương đối hạn chế, Tiki luôn phải liên tục thực hiện các vòng gọi vốn mới để bổ sung thiếu hụt. Năm 2018, Tiki huy động được thêm 920 tỷ đồng nhưng cũng “đốt” gần hết do bù mức lỗ lớn trong năm. Để tiếp sức cho cuộc chạy đua trong năm 2019, việc công ty gọi thêm vốn là yêu cầu sống còn. Trong số các cổ đông hiện hữu của Tiki thì cái tên đáng chú ý nhất hiện nay là JD.com – đối thủ chính của Alibaba tại thị trường Trung Quốc (đại lục), do đó, khả năng cao là JD.com sẽ tiếp tục bơm vốn vào Tiki để tăng tỷ lệ sở hữu so với mức 25% hiện tại…

Dấu hiệu rủi ro:

Bên cạnh nhiều vấn đề kinh tế và xã hội còn tồn đọng, số thuế nợ không có khả năng thu hồi đến cuối 2018 là 37.570 tỷ đồng, tăng 5.000 tỷ đồng và chiếm 49,2% tổng nợ có thể coi là một khối u ác tính. Đây là các khoản nợ thuế của các đối tượng đã chết, mất tích, doanh nghiệp giải thể không còn tài sản gì thu hồi nhưng chưa được xóa nợ, vẫn đang bị áp tính  tiền phạt chậm nộp 0,03%/ ngày khiến số tiền nợ tăng lên ngày một nhiều. Tuy nhiên, số nợ thuế có khả năng thu giảm từ 45.000 tỷ đồng năm 2017 xuống 38.750 tỷ đồng năm 2018, tương ứng giảm 14 % và bằng 2,7 % trong tổng thu ngân sách nhà nước…

Các trả lời chất vấn đại biểu Quốc Hội của Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải cho thấy vấn đề “giá” và “phí” có thể xử lý bằng các văn bản hành chính nhưng cuối cùng bản chất người dân vẫn là đối tượng phải chi trả ở mỗi điểm thu dù có đi con đường đó hay không chỉ vì nằm trong vùng “dịch vụ đã [lỡ] cam kết với nhà đầu tư trước đó…” trong khi cơ quan chủ quản sẽ cố gắng “giảm thiểu” ảnh hưởng tới dân sinh nếu dân… có ý kiến…; và nếu có ý kiến thì sẽ cân nhắc dẹp điểm thu; vậy nếu không thì…?!

Thật là “quýt làm cam chịu”…

Cũng may mà “mốt” “văn hóa xin lỗi” đã trở nên lỗi thời nhưng “sợi dây kinh nghiệm” vẫn còn dài lắm…

Xxx – NPL

Brief – Tuần 20 – 25/05/2019

Các sự kiện chính:

Trò chơi bắc cầu bắt đầu từ cơ hội căng thẳng thương mại, Canada mua heo Mỹ ăn, bán heo nội địa sang Trung Quốc. Ngay sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố tăng thuế đối với hàng hóa Trung Quốc, thương nhân Trung Quốc đã hủy các đơn hàng mua 3.247 tấn thịt heo của Mỹ – tạo một cơ hội lớn cho Canada và họ đã thành công tranh thủ bán mặt hàng này sang Trung Quốc và mua lại thịt từ Mỹ để tiêu thụ nội địa – lợi nhuận không nhỏ…

Giá điện đáng lẽ còn tăng cao hơn…” – nhận xét từ Bộ Công Thương, cứ mỗi kWh điện bình quân mới điều chỉnh chưa tính cả khoản chênh lệch tỷ giá hơn 3.260 tỷ đồng từ mua bán điện của các nhà máy. Bộ Công Thương vừa có báo cáo gửi Thủ tướng giải trình việc tăng giá bán lẻ điện bình quân 8,36% từ 20/3, sau quá trình kiểm tra, rà soát tại các đơn vị điện lực. Cũng trong báo cáo này, Bộ Công Thương đã viện dẫn các cơ sở pháp lý cho thấy quá trình đề xuất và phương án tăng giá điện bán lẻ vừa qua đều đã được cơ quan này báo cáo Thủ tướng, Chính phủ xem xét, quyết định.

Giá xăng giảm gần 600 đồng một lít với mỗi lít xăng RON 95 giảm 592 đồng, xăng E5 RON 92 giảm 200 đồng. Từ 15h chiều ngày 17/5, giá bán mới xăng E5 RON 92 tối đa 20.488 đồng một lít, xăng RON 95 21.599 đồng. Theo thông tin hai Bộ Công Thương và Tài chính, giá bán lẻ xăng, dầu trong nước điều chỉnh giảm sau 3 lần tăng liên tiếp; cụ thể, mỗi lít xăng E5 RON 92 giảm 200 đồng, xăng RON 95 giảm 592 đồng. Các mặt hàng dầu giảm 81-466 đồng một lít.

Ngân hàng Nhà Nước (NHNN) cho biết, trong chuỗi những ngày tỷ giá liên tục tăng từ hồi cuối tháng 4, mặc dù tâm lý thị trường xuất hiện lo lắng nhưng thanh khoản thị trường vẫn đảm bảo, các nhu cầu ngoại tệ hợp pháp vẫn được đáp ứng đầy đủ. Khảo sát giá mua bán USD tại các ngân hàng thương mại trong ngày thứ Sáu 24/5 phổ biến quanh mức 23.320-23.450 VND/USD. Sau quãng thời gian hơn 2 tuần liên tục biến động mạnh trước đó, tỷ giá USD trong tuần này khá bình lặng. Trong các yếu tố có thể gây áp lực tới tỷ giá trong nước, chiến tranh thương mại Mỹ – Trung là yếu tố được thị trường quan tâm nhiều nhất.

Pegatron quyết định “bỏ” Việt Nam sang Indonesia; tương tự, một đại gia công nghệ khác cũng dự kiến dự án tỷ đô ở Việt Nam rồi chuyển hướng đầu tư sang Ấn Độ – năm 2015, báo chí trong nước đã đưa tin về việc Tập đoàn Foxconn của Đài Loan cam kết đầu tư 5 tỷ USD vào Việt Nam; nhưng không như lời hứa 8 năm trước đó, nay đã ký thoả thuận, đầu tư đúng khoản tiền này vào Ấn Độ…

Tại sao nó ảnh hưởng:

Xuất khẩu thịt heo Canada sang Trung Quốc đã tăng 80% hồi tháng 3/2019, phần lớn do dịch tả heo châu Phi lây lan trong nước khiến Trung Quốc phải tăng nhập thịt heo ngoại. Việc thu hút tăng mua heo Mỹ của Canada còn khiến nguồn cung heo Mỹ sang Mexico bị ảnh hưởng. “Đang có sự thay đổi trong nhu cầu nhập khẩu. Thay vì heo Mỹ bán sang Mexico thì nó được đưa sang Canada nhiều hơn để thay thế cho lượng thịt được dành tăng cường xuất sang Trung Quốc“, Jayson Penn, Giám đốc điều hành Pilgrim’s Pride Corp nhận định tại Hội nghị BMO ở New York mới đây.

Đề cập tới giá thành sản xuất điện, Bộ Công Thương cho biết, các yếu tố đầu vào đã khiến chi phí mua điện năm 2019 tăng khoảng 20.000 tỷ đồng. Trong đó, giá than bán cho điện với 2 lần tăng từ đầu năm 2019 gồm cả giá than trộn nội địa với nhập khẩu, làm chi phí mua điện tăng hơn 7.330 tỷ đồng. Chi phí tăng do giá khí và dầu gần 7.390 tỷ; tỷ giá và chênh lệch tỷ giá hợp đồng mua bán điện khoảng 5.050 tỷ đồng… Bộ Công Thương cũng lưu ý: mức tăng giá bán lẻ điện bình quân 8,36% vừa qua chưa gồm chênh lệch tỷ giá mua bán điện dự kiến năm 2018 của các nhà máy điện, hơn 3.260 tỷ đồng. “Nếu bổ sung thêm chi phí này, tổng chênh lệch tỷ giá mua bán điện hơn 7.090 tỷ đồng và khi đó giá bán lẻ điện bình quân 2019 sẽ khoảng 1.879,9 đồng một kWh, tương đương tỷ lệ tăng 9,26%“, Bộ Công Thương nhấn mạnh…

Cùng với giảm giá bán lẻ, nhà chức trách tiếp tục xả Quỹ bình ổn xăng dầu trong bối cảnh quỹ này tại phần lớn doanh nghiệp xăng dầu đang có trạng thái âm. Cụ thể, mức chi Quỹ với xăng E5 RON 92 là 457 đồng một lít, còn xăng RON 95 là 0 đồng…

Trước những diễn biến khó lường trên thế giới, đặc biệt là căng thẳng thương mại giữa 2 nền kinh tế lớn nhất Mỹ – Trung, tâm lý lo ngại về tỷ giá vẫn chưa dứt. Vậy kịch bản tệ nhất có thể xảy ra gây áp lực lớn tới tỷ giá trong thời gian còn lại của năm 2019 là gì? Dư địa của cơ quan quản lý điều hành tỷ giá có đủ trong trường hợp xảy ra kịch bản xấu? Nếu so sánh với các tháng đầu năm thì tỷ giá đã có những biến động khá mạnh kể từ đầu tháng 5 đến nay, nhưng với mức biến động vẫn nằm trong khoảng +/- 1% và có lên có xuống, diễn biến tỷ giá trên thị trường, về cơ bản, vẫn có thể coi là ổn định. Một số nguyên nhân có ảnh hưởng lớn tới xác định kịch bản:

  • Thứ nhất, tình hình cung cầu ngoại tệ trên thị trường tương đối cân bằng. Nền kinh tế, về tổng thể, vẫn xuất siêu và các dòng vốn đầu tư nước ngoài vẫn chọn Việt Nam;
  • Thứ hai, tỷ giá của các đồng tiền trên thế giới cũng tương đối ổn định. Mặc dù chiến tranh thương mại Mỹ – Trung có nhiều diễn biến căng thẳng mới, nhưng chỉ số Dollar Index kể từ đầu tháng 5 đến nay chỉ dao động trong khoảng 97-98 điểm. Còn đồng nhân dân tệ cũng chỉ mất giá khoảng hơn 2% và chưa vượt mức đỉnh của năm 2018 là 6,95 USD/CNY;
  • Thứ ba, NHNN điều hành tỷ giá với phương châm linh hoạt nhưng ổn định. Khi tỷ giá trên thị trường ổn định trong những tháng đầu năm, NHNN đã liên tiếp điều chỉnh tỷ giá trung tâm. Bên cạnh đó, việc NHNN duy trì lãi suất liên ngân hàng ở mức hợp lý, khoảng 3-4%, cũng hạn chế đáng kể nhu cầu đầu cơ và tích trữ ngoại tệ trên thị trường.

Từ thực tế điều hành tỷ giá năm 2018 cho thấy, cho dù đồng nhân dân tệ mất giá mạnh tới 10% còn đồng Việt Nam chỉ mất giá hơn 2%, nhưng xuất khẩu của Việt Nam vẫn tăng trưởng với tốc độ trên 13%. Điều này dẫn đến kỳ vọng rằng tốc độ mất giá của tiền đồng trong năm 2019 sẽ thấp hơn so với năm 2018. Với kỳ vọng tỷ giá ổn định, sẽ không có nhiều người muốn tích trữ thêm USD. Thậm chí, nhiều người sẽ bán USD để nắm giữ VND với lãi suất cao hơn. Đây là lý do khiến NHNN đã có thể mua được hơn 8 tỷ USD trong 4 tháng đầu năm 2019.

Bối cảnh chiến tranh thương mại Mỹ – Trung ngày một leo thang khiến các nhà sản xuất không thể “bỏ trứng vào một giỏ“: tìm cách dịch chuyển nhà máy khỏi Trung Quốc, dù nước này vẫn được đánh giá cao hơn về cơ sở hạ tầng và chuỗi cung ứng. Trong làn sóng “di cư” này, Pegatron của Đài Loan, nhà sản xuất sản phẩm iPhone lớn thứ hai trên thế giới, đã quyết định chuyển một số dây chuyền của mình ra khỏi Trung Quốc sớm nhất vào đầu tháng 6/2019, theo trang Digitimes. Địa điểm lựa chọn là Indonesia, thay vì Việt Nam như dự định ban đầu. Đây không phải lần đầu tiên Việt Nam bị “hẫng hụt” vì các nhà sản xuất cho Apple…

Xu hướng chính:

Canada đã bán 33.456 tấn thịt heo sang Trung Quốc vào tháng 3, so với 18.628 tấn một năm trước đó, theo dữ liệu từ cơ quan thống kê của Canada. Cùng lúc đó, nước này tăng nhập khẩu heo Mỹ lên 41%. Tuy nhiên, mọi chuyện cũng không hẳn thuận lợi, gần đây Trung Quốc đã tạm đình chỉ giấy phép nhập khẩu thịt heo của hai công ty Canada mà không thông báo lý do cụ thể…?!

Giải thích thêm về những phản ánh tiền điện cao gấp đôi, ba lần sau tăng giá bán lẻ điện bình quân từ 20/3, Bộ Công Thương cho biết, kết quả kiểm tra thực hiện quyết định tăng giá điện thì công tác ghi chỉ số công tơ, chốt chỉ số, tính tiền điện trong tháng thay đổi giá, áp giá bán lẻ điện và thanh toán tiền điện … được các đơn vị thực hiện đúng quy trình kinh doanh của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), quy định của Chính phủ. “Việc chốt chỉ số công tơ, phát hành hóa đơn tiền điện tại một số khách hàng sử dụng điện sản xuất lớn cho thấy, các đơn vị đã thực hiện đúng quy định“, Bộ Công Thương khẳng định.

Giá xăng dầu thành phẩm thế giới bình quân 15 ngày qua giảm sâu, ngưỡng 5-6% là nguyên nhân chính giúp giá bán lẻ trong nước điều chỉnh giảm.

Cái gì tiếp theo:

Như vậy, sau 3 lần tăng giá liên tiếp ở mức cao với tổng cộng hơn 3.000 đồng một lít, giá xăng có đợt giảm đầu tiên kể từ giữa tháng 3 tới nay…

Với mục tiêu cao nhất là ổn định kinh tế vĩ mô, cho dù xảy ra kịch bản tệ nhất, mức biến động tỷ giá trong năm nay nhiều khả năng sẽ được NHNN khống chế ở mức dưới 3% và NHNN có đầy đủ các công cụ để đạt được mục tiêu này. Tuy nhiên, kịch bản chính vẫn là tỷ giá sẽ biến động khoảng 1-2% cho cả năm 2019. Với việc nền kinh tế Mỹ tăng trưởng chậm lại, lạm phát thấp hơn 2% trong một thời gian dài và FED dự định không tăng, thậm chí có thể cắt giảm lãi suất, nhu cầu về đồng USD sẽ khó tăng mạnh trong thời gian tới. Điều này sẽ giảm áp lực lên tỷ giá VND/USD. Tính từ đầu năm đến nay, tỷ giá trung tâm và tỷ giá thị trường đã tăng khoảng 1%. Việc NHNN vừa qua tuyên bố sẵn sàng bán ngoại tệ can thiệp cho thấy nhà điều hành có thể muốn giữ mức tỷ giá hiện nay trong một khoảng thời gian để hạ nhiệt kỳ vọng tỷ giá tiếp tục  tăng trên thị trường. Diễn biến tỷ giá từ nay đến cuối năm sẽ phụ thuộc vào bối cảnh, nhưng mức tăng thêm nhiều khả năng cũng sẽ chỉ từ 0 -1%.

Dấu hiệu rủi ro:

Những thay đổi trong dòng chảy thương mại quốc tế, cụ thể là cách kinh doanh của Canada không mới. Năm ngoái, nước này và Argentina tăng cường nhập khẩu đậu nành của Mỹ để tiêu thụ và dành lại hàng sản xuất trong nước đi bán cho Trung Quốc. Đến đầu năm nay, khi dịch tả lợn châu Phi bùng phát và chiến tranh thương mại kéo dài, giới thương nhân cũng áp dụng cách tương tự để điều chỉnh dòng chảy hàng hóa, nhằm đáp ứng nhu cầu của các bạn hàng…

Cuối năm 2018, Reuters đưa tin Foxconn sẽ sản xuất iPhone tại Ấn Độ, tạo ra khoảng 25.000 việc làm mới cho quốc gia này. Đồng thời, Foxconn cho biết sẽ đầu tư thêm khoảng USD 356 triệu để mở rộng nhà máy vốn đang sản xuất đồng thời Xiaomi để chuẩn bị cho Iphone. Pegatron ban đầu đã lên kế hoạch cho nhà máy lắp Iphone tại Việt Nam nhưng đã không thể tìm đủ công nhân tại đây; do đó, Pegatron sẽ đầu tư vào nhà máy tại Indonesia. CEO của PT Sat Nusapersada – một đơn vị địa phương, đã thuyết phục Pegatron rằng năng suất của Indonesia cao hơn Trung Quốc và tỷ lệ thôi việc trong lực lượng lao động cũng khá thấp, ở mức 2%… việc ra đi tiếp theo của Pegatron đã để lại một khoảng trống “bâng khuâng” cho các ông lớn bất động sản công nghiệp Việt Nam…

Việc tranh thủ từ những căng thẳng thương mại quả là không dễ; và, việc đầu tiên cần cân nhắc là “làm sao để mình tránh được vạ lây trước khi thủ lợi”…

Xxx – NPL

Brief – Tuần 13 – 18/05/2019

Các sự kiện chính:

Một tuần qua, căng thẳng thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới leo thang đã gây chao đảo các thị trường toàn cầu. Tổng thống Mỹ – Donald Trump nâng thuế với 200 tỷ USD hàng Trung Quốc từ 10% lên 25%, cáo buộc nước này muốn thay đổi các cam kết đã thống nhất trước đó. Đáp lại, Trung Quốc đe dọa sẽ trả đũa. J.P. Morgan cho rằng mối quan hệ giữa các quốc gia sẽ thay đổi trong vài thập kỷ tới, và thương mại sẽ luôn là điểm nóng…

Đòn trả đũa của Trung Quốc bằng cách hủy hợp đồng mua với khối lượng trên 3.200 tấn thịt heo đang khiến ngành thịt heo với trị giá xuất khẩu USD 6,5 tỷ của Mỹ lao đao… Trên thực tế những đòn trả đũa này cùng với những “khẩu thần công” của Trung Quốc tuy gây ảnh hưởng, nhưng, theo hãng tin Bloomberg, tình hình chiến tranh thương mại xấu đi trong những ngày qua lại khiến các chuyên gia kinh tế trên toàn cầu đang cân nhắc đến những kịch bản tồi tệ nhất đối với Trung Quốc…

Cùng với thời tiết nắng nóng trên toàn quốc, các vấn đề xung quanh giá điện tăng cũng trở nên nóng theo. Kết quả kiểm tra của đoàn công tác Bộ Công Thương về việc thực hiện điều chỉnh mức giá bán lẻ điện bình quân và quy định giá bán điện tại các tổng công ty điện lực và các doanh nghiệp ở ba miền Bắc, Trung, Nam không phát hiện bất thường và trong tháng 4 vừa qua, hóa đơn tiền điện của khách hàng tăng chủ yếu do lượng điện sử dụng tăng – bước đầu kết luận.

Theo số liệu thống kê cuối quý 1/2019, hơn 84.200 tỷ đồng nợ xấu vẫn còn “lưu trú” trên báo cáo tài chính của 22 ngân hàng, tăng 5,6% so với thời điểm đầu năm. Trong đó, nợ nhóm 5 cũng tăng theo với mức tăng chung các ngân hàng là 4% lên con số hơn 46.400 tỷ đồng. Nhóm này đang chiếm tỷ trọng lớn nhất (hơn 50%) trong cơ cấu nợ xấu của 22 ngân hàng. Mặc dù Nghị quyết 42 được ban hành đã giúp các ngân hàng được chủ động hơn trong việc phát mãi, thu hồi nợ xấu. Tuy nhiên, quá trình xử lý tài sản đảm bảo của các ngân hàng vẫn còn nhiều vướng mắc và mất nhiều thời gian. Nợ xấu chưa xử lý xong, nguy cơ phát sinh các khoản nợ mới chuyển thành nợ xấu vẫn luôn rình rập sau thời gian tăng trưởng tín dụng khá cao – cũng là những lý do khiến nợ có khả năng mất vốn khó giảm và vẫn chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu nợ xấu. Theo nhiều ngân hàng cho biết, việc nợ nhóm 5 tăng mạnh trong thời gian qua một phần đến từ việc nợ xấu bán cho VAMC quay trở lại ngân hàng do hết hạn trái phiếu đặc biệt, hoặc chính ngân hàng chủ động nhận lại nợ xấu từ VAMC để tự xử lý!?

Dự thảo Luật Chứng khoán sửa đổi có chế tài đủ mạnh, nâng cao tính răn đe, phòng ngừa, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trên thị trường chứng khoán.

Tại sao nó ảnh hưởng:

Đại diện Ban kinh doanh của EVNNPC giải trình với 3 nguyên nhân chính làm tăng sản lượng điện tiêu dùng, dẫn đến hóa đơn tiền điện tăng cao như thời tiết nắng nóng, nhu cầu điện tăng cao đột biến; thời gian ghi chỉ số tháng 4 dài hơn tháng 3/2019 là 3 ngày và ảnh hưởng của quyết định điều chỉnh điện tăng giá điện ngày 20/3/2019…

James Sullivan – Giám đốc nghiên cứu cổ phiếu tại J.P. Morgan nhận định khi các quốc gia, trong đó có Trung Quốc, ngày càng có nhiều quyền lực trên trường quốc tế, nhà đầu tư nên chuẩn bị cho việc ngày càng nhiều bất đồng thương mại diễn ra. “Khi chúng ta bắt đầu bước vào một thế giới đa cực, tôi cho rằng căng thẳng thương mại sẽ là điều thường thấy“, ông cho biết trên CNBC, “Các cuộc đối thoại về thương mại sẽ là nền tảng cho các thị trường toàn cầu trong 10 đến 20 năm nữa, khi các quốc gia và nền kinh tế tìm ra chỗ đứng của mình trên thế giới, và trật tự toàn cầu sắp xếp lại để phản ánh quyền lực của Trung Quốc tăng lên“. Trong khi đó, Bonnie Glaser – chuyên gia nghiên cứu Trung Quốc tại Viện Quốc tế học và Chiến lược cũng đồng tình với nhận định này: “Khoảng cách quyền lực giữa Mỹ và Trung Quốc ngày càng thu hẹp sẽ khiến Bắc Kinh ngày càng mạnh tay hơn trong việc bảo vệ và nâng cao quyền lợi của mình. Và Mỹ sẽ buộc phải đáp trả“.

Trong cùng một tuần, ngay sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố tăng thuế đối với hàng hóa Trung Quốc, thương nhân nước này đã hủy các đơn hàng mua 3.247 tấn thịt heo của Mỹ. Đây là mức hủy lớn nhất trong vòng một năm qua, theo dữ liệu của Bộ Nông nghiệp Mỹ; việc hủy đơn hàng được xem là cú sốc đối với thị trường xuất khẩu thịt heo quy mô 6,5 tỷ USD của Mỹ, vốn đóng vai trò rất quan trọng trong ngành công nghiệp thịt đang phát triển của nước này; nhưng không không ai đoán biết những đòn trả đũa này sẽ còn đẩy chiến tranh thương mại giữa hai cường quốc này đi tới đâu…

Tăng trưởng sụt giảm; nợ nần gia tăng; các nhà máy rời đi – là những rủi ro trong “kịch bản” xấu nhất khi cuộc chiến tranh thương mại Mỹ-Trung ngày một leo thang. Theo chuyên gia kinh tế trưởng Zhuang Bo thuộc TS Lombard, hạn chế đối với hoạt động đầu tư của Trung Quốc vào Mỹ, nhất là trong các lĩnh vực công nghệ, có nguy cơ làm đình trệ việc chuyển giao công nghệ và bí quyết nước ngoài, theo đó làm chậm lại sự đi lên của Trung Quốc trong chuỗi giá trị. Tệ hơn, một số chuyên gia cho rằng ông Trump có thể áp thuế nhập khẩu khoặc áp lệnh cấm xuất khẩu sang Trung Quốc các linh kiện công nghệ chủ chốt, nhất là các thiết bị bán dẫn. Một hành động như vậy có thể “bóp nghẹt” kinh tế Trung Quốc. Ông Michael Every, trưởng bộ phận thị trường tài chính châu Á thuộc Rabobank ở Hồng Kông, nhận xét rằng một cuộc chiến tranh kinh tế với Mỹ sẽ khiến Trung Quốc khốn đốn: “Trung Quốc sẽ bị cắt lìa khỏi thị trường, ý tưởng, công nghệ và đồng USD của Mỹ trong một thời gian rất dài trước khi có thể thay thế…

Dự thảo Luật Chứng khoán sửa đổi trình Quốc hội: Phạt gấp 10 lần khoản thu lợi bất chính, UBCK được phép yêu cầu ngân hàng cung cấp thông tin giao dịch của khách hàng. Để có chế tài đủ mạnh, nâng cao tính răn đe, phòng ngừa, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trên thị trường, dự thảo Luật quy định mức phạt tối đa theo hướng: đối với một số hành vi vi phạm nghiêm trọng ảnh hưởng đến tính minh bạch, an toàn của thị trường như thao túng thị trường, giao dịch nội bộ… thì mức phạt tiền tối đa là mười (10) lần khoản thu trái pháp luật đối với tổ chức và năm (5) lần khoản thu trái pháp luật đối với cá nhân; đối với các hành vi vi phạm khác quy định mức phạt tiền tối đa là 3 tỷ đồng đối với tổ chức và 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân.

Xu hướng chính:

Mỹ và Trung Quốc đã mắc kẹt trong cuộc chiến thuế suốt 10 tháng qua. Mỹ áp thuế nhập khẩu lên hàng Trung Quốc, với mục tiêu buộc nước này thay đổi các chính sách thương mại với mong muốn thay đổi chuỗi cung ứng, tránh phụ thuộc vào đối thủ đang ngày càng nắm thị phần lớn trong sản xuất toàn cầu suốt 3 tháng qua.

VIệc hủy hơn 3.200 tấn thịt heo vừa rồi đang phủ bóng lên thị trường lợn tương lai của Mỹ. “Thật thất vọng khi chiến tranh thương mại kéo dài nhiều tháng, đồng nghĩa thịt heo sẽ phải chịu thêm nhiều mức thuế quan. Điều này không nên xảy ra. Mỹ lẽ ra cần bán nhiều thịt heo cho Trung Quốc“, Dennis Smith – nhà môi giới của Archer Financial Services bình luận.

Tại buổi kiểm tra ở Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC), các số liệu của đơn vị cho thấy sản lượng điện tiêu dùng tháng 4 tăng gần gấp đôi so với quý I là nguyên nhân chính dẫn đến khách hàng phải trả nhiều tiền hơn so với tháng trước đó. Báo cáo của EVNNPC cho thấy, sản lượng điện trung bình ngày trong tháng 4 đạt 202 triệu kWh, tăng 14 triệu kWh/ngày so với tháng 3. Sản lượng cực đại đạt 220,73 triệu kWh (ngày 25/4), thấp nhất là 177,57 triệu kWh (ngày 14/4). Trong đó, tại cuộc làm việc với Tổng công ty Điện lực TPHCM, đại diện tổng công ty cho biết, từ đầu tháng 3/2019, thời tiết nắng nóng liên tục. Sản lượng điện dùng cho sinh hoạt tháng 4 lên tới 947,85 triệu kWh, tăng 30,80% so với tháng 3. Sản lượng điện tiêu thụ cao nhất đạt kỷ lục vào ngày 24/4 là hơn 90 triệu kWh, tăng 10,98% so với ngày cao nhất năm 2018.

Cái gì tiếp theo:

Theo nội dung của Luật Chứng khoán sửa đổi Chính phủ trình quốc hội, dự thảo Luật bổ sung một số quyền cho UBCKNN như:

  • Yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân cung cấp thông tin, tài liệu, dữ liệu hoặc yêu cầu tổ chức, cá nhân giải trình, đến làm việc liên quan đến nội dung thanh tra, kiểm tra;
  • Yêu cầu tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng tại Việt Nam cung cấp thông tin liên quan đến giao dịch trên tài khoản của khách hàng đối với các trường hợp có dấu hiệu thực hiện hành vi bị cấm trong hoạt động chứng khoán và TTCK;
  • Yêu cầu doanh nghiệp viễn thông cung cấp tên, địa chỉ, số máy gọi, số máy được gọi, thời gian gọi để xác minh, xử lý các hành vi bị cấm.

Quy định của dự thảo Luật đã khắc phục hạn chế của Luật hiện hành, bảo đảm thực hiện các cam kết quốc tế, phòng, chống vi phạm pháp luật trong lĩnh vực chứng khoán đạt hiệu quả, bảo đảm phù hợp với các luật khác có liên quan như Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Các tổ chức tín dụng, Luật Viễn thông…

Dấu hiệu rủi ro:

Cuộc đàm phán tuần trước giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới gần như không có tiến triển. Dù vậy, trong cuộc phỏng vấn hôm qua, Cố vấn kinh tế Nhà Trắng Larry Kudlow khẳng định “khả năng cao” Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Hội nghị thượng đỉnh G20 ở Nhật Bản cuối tháng 6. Ông nhận định khả năng diễn ra cuộc gặp mặt này “khá cao“, nhưng kế hoạch đàm phán tiếp theo giữa hai đoàn Mỹ – Trung “vẫn chưa chắc chắn“.

Theo đại diện EVNHCM trong buổi báo cáo với đoàn công tác liên bộ, tiền điện của một số khách hàng và doanh nghiệp (???) trên địa bàn trong tháng 4 có tăng so với tháng 3, nhưng đều nằm trong mức tăng của Quyết định 648 và chi phí sử dụng điện của khách hàng trong tháng 4 tăng do sản lượng điện tiêu thụ của khách hàng cùng với cách tính giá điện mới tăng;

Kính thưa quý khách, như quý khách đã biết, điện tăng, xăng tăng, gas tăng, các nguyên vật liệu tăng đồng loạt. Tuy nhiên, quán sẽ không tăng giá để phục vụ quý khách. Nếu vật giá tiếp tục leo thang, quán sẽ điều chỉnh bớt nguyên vật liệu là một con tôm để cân bằng thu chi, quyết không tăng giá. Mong quý khách hiểu và cùng đồng hành”, thông báo của Chủ quán Bún mắm miền Tây (quận Phú Nhuận, TP.HCM) – Liệu đã tới lúc kêu cứu cho một giải pháp thực sự rất cần cho an sinh xã hội…?

Xxx – NPL